آیا شما هم وقتی در آینه لبخند می زنید، اولین چیزی که توجهتان را جلب می کند، فاصله بین دندان هایتان است؟ این فاصله که در دندانپزشکی به آن “دیاستما” می گوییم، یکی از شایع ترین دلایلی است که افراد برای زیباتر کردن لبخندشان به ما مراجعه می کنند. خبر خوب این است که بستن فاصله بین دندان ها امروزه بسیار سادهتر و سریع تر از آن چیزی است که فکرش را می کنید. اگر دوست دارید بدانید بهترین راه برای بستن این فاصله ها چیست، (به خصوص اگر دلتان نمی خواهد کسی متوجه درمان شما شود)، این مقاله دقیقاً برای شما نوشتهشدهاست.
مقایسه روش های رایج برای رفع فاصله بین دندان ها در یک نگاه
| ویژگی | ارتودنسی ثابت | الاینرهای شفاف | باندینگ کامپوزیت | لمینت (ونیر پرسلین) |
|---|---|---|---|---|
| نحوه انجام | چسباندن براکت روی دندان + سیم برای حرکت تدریجی | پلاکهای شفاف متحرک که هر ۱-۲ هفته تعویض میشوند | افزودن مواد همرنگ دندان به لبهها برای پر کردن فاصله | چسباندن لایه نازک سرامیک روی سطح جلویی دندان |
| مناسب برای چه فاصلهای | همه انواع فاصله (کوچک تا بزرگ) | فاصلههای خفیف تا متوسط | فاصلههای بسیار کوچک و جزئی | فاصلههای کوچک تا متوسط |
| حرکت ریشه دندان | بله (ریشهای و اصولی) | بله (ریشهای و اصولی) | خیر (فقط ظاهری) | خیر (فقط ظاهری) |
| مدت زمان درمان | معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ماه | معمولاً ۶ تا ۱۸ ماه | ۱ تا ۲ جلسه | ۲ تا ۳ جلسه |
| نامرئی بودن | خیر (مشهود، مگر نوع سرامیکی) | بله (تقریباً نامرئی) | بله (همرنگ دندان) | بله (همرنگ دندان) |
| نیاز به تراش دندان | خیر | خیر | خیر (فقط سطحی) | بله (تراش مختصر مینا) |
| محدودیت غذایی | بله (غذاهای سفت و چسبناک ممنوع) | خیر (قابل برداشتن هنگام غذا) | محدودیت موقت تا سفت شدن مواد | محدودیت (پرهیز از غذاهای سفت) |
| دوام و ماندگاری | دائمی (با ریتینر) | دائمی (با ریتینر) | ۳ تا ۵ سال (ممکن است تغییر رنگ دهد) | ۱۰ تا ۱۵ سال |
| هزینه | متوسط تا بالا | بالا | پایین تا متوسط | بالا |
| بهترین گزینه برای چه کسانی است؟ | افرادی که به همکاری بالا متعهد نیستند یا فاصله شدید دارند | افرادی که به زیبایی و نامرئی بودن اهمیت میدهند | افرادی که فاصله بسیار کوچک دارند و هزینه کم میخواهند | افرادی که علاوه بر فاصله، به اصلاح رنگ و شکل دندان هم نیاز دارند |
چرا اصلاً بین دندان های من فاصله وجود دارد؟
قبل از اینکه به سراغ معرفی روش های درمان فاصله بین دندان ها برویم، بد نیست بدانیم این فاصله ها اصلا از کجا می آیند. دلایل مختلفی می توانند باعث ایجاد دیاستما شوندو این ها تقریبا مهم ترین دلایل هستند:
عدم تناسب بین اندازه فک و دندان ها
این شایع ترین دلیل است. اگر فک شما بزرگ باشد و دندان هایتان کوچک، فضای اضافی به صورت فاصله بین دندان ها خود را نشان می دهد. بیشتر افراد به همین دلیل بین دندان هایشان فاصله وجود دارد.
بافت لثه اضافی (فرنوم لبی)
گاهی اوقات، یک بافت عضلانی به نام فرنوم که بین لب بالا و لثه قرار دارد، بیش از حد رشد می کند و بین دو دندان جلویی پایین می آید. این مورد هم مانع از نزدیک شدن آن ها به هم می شود.
عادات نامناسب
مکیدن انگشت در کودکی یا فشار دادن زبان (به پشت دندان های جلویی) هنگام قورت دادن آب دهان (Tongue Thrusting)، می تواند به مرور زمان دندان ها را به سمت جلو هل دهد و بین آن ها فاصله ایجاد کند.
بیماری لثه و پریودنتال
در موارد بسیاد حاد و بد هم، بیماری لثه می تواند باعث تحلیل استخوان و لق شدن دندان ها شود. که خب این امر منجر به حرکت و ایجاد فاصله بین آن ها می شود. در مجموع دانستن علت ایجاد فاصله بین دندان ها، به دندانپزشک کمک می کند تا علاوه بر بستن فاصله، ریشه مشکل را هم برطرف کند تا نتایج درمان دائمی باشد.
چرا ارتودنسی بهترین و اصولی ترین راه برای بستن فاصله بین دندان ها است؟
وقتی صحبت از حرکت دادن دندان ها و بستن فاصله ها می شود، ارتودنسی همیشه بهترین و استانداردترین گزینه است. چرا؟
چون ارتودنسی مشکل را به صورت ریشه ای حل می کند. یعنی دندان ها را به طور کامل (همراه با ریشه) حرکت می دهد و در موقعیت صحیح قرار می دهد. این کار باعث می شود نتیجه درمان بسیار پایدار و طبیعی باشد. دو روش اصلی ارتودنسی برای بستن فاصله بین دندان ها وجود دارد:
۱. ارتودنسی های ثابت سنتی
این همان روش کلاسیکی است که همه ما با آن آشنا هستیم. براکت هایی روی دندان ها متصل می شوند و یک سیم فلزی از بین آن ها عبور می کند. متخصص ارتودنسی با تنظیم ماهانه این سیم، به آرامی به دندان ها فشار وارد می کند و آن ها را به سمت هم حرکت می دهد تا فاصله ها بسته شود. ارتودنسی ثابت خودش به این چند دسته تقسیم می شود:
- ارتودنسی ثابت معمولی
- سیستم سرامیکی
- ارتودنسی دیمون
- ارتودنسی لینگوال
۲. ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف
اینجا همان جایی است که تکنولوژی به کمک زیبایی آمدهاست. الاینرهای شفاف (که معروف ترین برند آن اینویزیلاین است)، پلاک های پلاستیکی شفاف و سفارشی سازی شدهای هستند که دقیقاً قالب دندان های شما ساختهمیشوند.
شما مجموعه ای از این الاینرها را دریافت می کنید و هر یک یا دو هفته یکبار، پلاک بعدی را جایگزین می کنید. هر الاینر جدید، با اعمال یک فشار ملایم و برنامهریزیشده، دندان های شما را ذره ذره به سمت موقعیت ایده آل حرکت می دهد.
این روزها ارتودنسی نامریی با الاینرهای شفاف تقریبا به بهترین روش ارتودنسی تبدیل شدهاند که ما در کلینیک های دکتر درویش پور با کمک آن فواصل بین دندانی را می بندیم. مهمترین مزایای ارتودنسی نامرئی به قرار زیر هستند:
نامرئی هستند
این بزرگ ترین مزیت الاینرهای شفاف است. تقریباً هیچکس متوجه نمی شود که شما تحت درمان ارتودنسی هستید. شما می توانید با اعتماد به نفس کامل لبخند بزنید، صحبت کنید و در جلسات کاری شرکت کنید.
راحتی فوق العاده جذاب هستند
برخلاف ارتودنسی ثابت فلزی، هیچ سیم یا قطعه تیزی وجود ندارد که دهان و لثه شما را زخم کند. الاینرها سطحی صاف و نرم دارند.
کاملا متحرک هستند
شما می توانید هنگام غذا خوردن، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، الاینرها را از دهان تان خارج کنید. این یعنی هیچ محدودیتی در رژیم غذایی ندارید و بهداشت دهان تان را می توانید به بهترین شکل ممکن رعایت کنید.
پیش بینی پذیری نتایج با آن ها بسیار راحت است
قبل از شروع درمان، با استفاده از یک نرم افزار سه بعدی پیشرفته، شما می توانید نتیجه نهایی درمان و لبخند جدیدتان را به صورت دیجیتالی مشاهده کنید. این ویژگی، انگیزه شما را در طول درمان دوچندان می کند. به همین دلیل الاینرهای شفاف یک گزینه فوق العاده برای بستن فاصله بین دندان ها هستند. این روش به خصوص برای بزرگسالانی که به دنبال یک روش درمانی موثر و بدون دردسرهای ظاهری هستند بسیار مناسب است.
مقایسه ارتودنسی ثابت و الاینرهای شفاف برای بستن فاصله (در یک نگاه)
| ویژگی | ارتودنسی ثابت | الاینرهای شفاف |
|---|---|---|
| ظاهر | قابل مشاهده (حتی نوع سرامیکی) | تقریباً کاملاً نامرئی |
| راحتی | احتمال زخم شدن دهان و لثه | بسیار راحت، بدون قطعات تیز |
| بهداشت | دشوارتر، نیاز به ابزارهای کمکی | بسیار آسان، چون متحرک است |
| رژیم غذایی | محدودیت در خوردن غذاهای سفت و چسبناک | بدون هیچ محدودیتی |
| طول درمان | بسته به پیچیدگی، مشابه الاینرها | بسته به پیچیدگی، گاهی سریع تر |
| مراجعات | معمولاً هر ۴ تا ۶ هفته | معمولاً هر ۶ تا ۸ هفته |
| همکاری بیمار | نیاز به همکاری کمتر (چون ثابت است) | نیاز به همکاری بالا (باید ۲۲ ساعت در روز استفاده شود) |
آیا روش های دیگری هم برای بستن فاصله وجود دارد؟
بله، در برخی موارد خاص، می توان از روش های ترمیمی و زیبایی هم برای بستن فاصله بین دندان ها استفاده کرد. اما باید بدانید که این روش ها دندان را حرکت نمی دهند، بلکه فقط ظاهر آن را اصلاح می کنند. مهم ترین روش های غیر ارتودنسی این ها هستند:
باندینگ کامپوزیت
دندانپزشک با استفاده از مواد کامپوزیتی همرنگ دندان، به لبه های دندان ها مواد اضافه کرده و فاصله بین آن ها را پر می کند. این روش سریع و ارزان است اما خب دوام کمتری دارد و ممکن است به مرور زمان دچار تغییر رنگ شود.
ونیرهای پرسلنی (لمینت)
در روش لمنت دندان (همانطور که احتمالا می دانید) یک لایه نازک از سرامیک روی سطح جلویی دندان چسباندهمیشود. با استفاده از لمینت می توان علاوه بر بستن فاصله، شکل و رنگ دندان ها را هم اصلاح کرد. این روش نتیجه بسیار زیبایی دارد اما هزینه آن بالاتر است و نیاز به تراش مختصر سطح دندان نیز دارد.
بیشتر بخوانید: هزینه ارتودنسی چقدر است؟
نکته مهم در خصوص بستن فاصله بین دندان ها به روش های غیر ارتودنسی
روش های ترمیمی و زیبایی معمولاً برای فاصله های کوچک و جزئی مناسب هستند. برای فاصله های بزرگ تر یا زمانی که موقعیت کلی دندان ها نیاز به اصلاح دارد، ارتودنسی همیشه بهترین و اصولی ترین انتخاب برای بستن فاصله بین دندان ها است.
بعد از درمان ارتودنسی چه اتفاقی می افتد؟
چه با سیم و براکت و چه با الاینر، بعد از اینکه فاصله ها بسته شد، درمان تمام نشدهاست! دندان ها به طور طبیعی تمایل طبیعی دارند که به جای قبلی خود برگردند. برای جلوگیری از این اتفاق، باید از “ریتینر” استفاده کنید.
ریتینرها می توانند ثابت (یک سیم نازک که پشت دندان ها چسباندهمیشود) یا متحرک (یک پلاک شفاف شبیه به الاینر که شب ها استفاده می کنید) باشند. استفاده منظم از نگهدارنده، موفقیت و ماندگاری بستن فاصله بین دندان ها را تضمین می کند.
هزینه بستن فاصله بین دندان ها چقدر است؟
خب تا اینجا گفتیم که برای رفع فاصله بین دندان ها یک سری روش وجود دارد. که انتخاب هرکدام به عواملی مثل میزان فاصله، موقعیت دندان ها، سلامت کلی دهان و بودجهٔ شما بستگی دارد. در ادامه هزینهٔ حدودی این روش ها در ایران را با هم مقایسه می کنیم. توجه داشته باشید که این ارقام حدودی و میانگین هستند و قیمت نهایی بر اساس نظر دندانپزشک و شرایط بیمار تعیین می شود:
جدول مقایسهٔ حدودی هزینه ها
| روش درمان | هزینهٔ حدودی (تومان) | توضیح کوتاه |
|---|---|---|
| ارتودنسی ثابت (دو فک) | از 140 | بستن تمام فاصلهها با جابهجایی کل دندانها. گرانتر اما دائمی و بدون دستکاری دندان. |
| ارتودنسی متحرک (الاینر شفاف) | از 112 | گرانتر از براکت ولی نامرئی و راحتتر. مناسب فاصلههای جزئی تا متوسط. |
| کامپوزیت (به ازای هر دندان) | ۲ تا ۴ میلیون | پر کردن فاصله با افزودن مواد همرنگ. سریع و نسبتاً ارزان اما نیازمند ترمیم دورهای. |
| لمینت سرامیکی (هر واحد) | 8 تا 15 میلیون | برای فاصلههای کم همراه با اصلاح فرم. هزینهبر اما بادوامتر از کامپوزیت. |
سوالات پرتکرار در مورد بستن فاصله دندان ها با ارتودنسی
این کاملاً به اندازه فاصله و روش درمانی بستگی دارد. فاصله های کوچک ممکن است با الاینرهای شفاف در عرض چند ماه بسته شوند، در حالی که موارد پیچیده تر ممکن است به یک تا دو سال زمان نیاز داشته باشند.
در روزهای اول بعد از شروع درمان ارتودنسی یا تنظیم سیم و براکت یا تعویض الاینر، ممکن است کمی احساس فشار یا درد خفیف داشتهباشید. که کاملاً طبیعی است و با مسکن های معمولی برطرف می شود.
بله، اگر از ریتینرها طبق دستور متخصص استفاده نکنید، احتمال بازگشت فاصله ها وجود دارد.
این تصمیم به سبک زندگی، بودجه و نظر متخصص شما بستگی دارد. اگر ظاهر درمان برایتان اهمیت زیادی دارد و فرد منظمی هستید، الاینرهای شفاف می توانند یک انتخاب فوق العاده برای شما باشند.
