ویژگی های کلیدی	راهنمای سریع برای بیمار
کاربرد اصلی	پوشاندن لبه های تیز براکت و جلوگیری از زخم
جنس	پارافین پزشکی یا موم های گیاهی بی خطر
وضعیت ایمنی	کاملاً خوراکی و در صورت بلعیدن بی خطر
ماندگاری	معمولاً تا وعده غذایی بعدی یا چند ساعت
بهترین زمان استفاده	هفته های اول درمان و بعد از سفت کردن سیم ها

موم ارتودنسی چیست؟

موم یا وکس ارتودنسی یک ماده نرم و شکل پذیر است که وقتی روی براکت یا سیم قرار می گیرد، سطح زبر فلز آن را به یک سطح صاف و نرم تبدیل می کند. این موم ها معمولاً شفاف هستند تا وقتی لبخند می زنید، کسی متوجه وجود آن ها روی دندان هایتان نشود.

عملکرد این محصول خیلی ساده است؛ موم با ایجاد یک لایه فیزیکی، مانع از سایش مستقیم فلز به گوشت دهان می شود. این کار نه تنها درد را فوراً قطع می کند، بلکه به زخم های قدیمی هم اجازه می دهد در محیطی آرام و بدون تحریک مداوم، سریع تر جوش بخورند. اکثر این محصولات از پارافین ساخته شده اند که در دمای اتاق جامد است اما با گرمای انگشتان شما نرم و حالت پذیر می شود.

زمان درست برای استفاده از موم ارتودنسی چه وقتی است؟

ما در چند موقعیت مختلف ممکن است از وکس ارتودنسی استفاده کنیم:

وقتی که لبه تیز داریم

اولین مورد استفاده از موم یا همان وکس ارتودنسی زمانی هست که براکت یا سیم از حالت طبیعی خارج شده. چه زمانی؟ مثلا وقتی که سیم از جایش در رفته و لبه اش بیرون افتاده، یا وقتی که براکت کج شده لبه تیز دارد.

بیشتر بخوانید: آیا براکت های ارتودنسی باعث زخم شدن لب و دهان می شوند؟

وقتی تازه وسایل را نصب کرده‌ایم

بهترین زمان برای سراغ گرفتن از موم ارتودنسی، همان هفته اول نصب بریس هاست. همچنین بعد از هر بار مراجعه به متخصص ارتودنسی برای تنظیم مجدد سیم ها، چون فشار و جهت سیم ها عوض می شود، احتمال ایجاد خراش جدید بالاست.

اگر در هنگام شب (خواب) دردسر داریم!

اگر شب ها هنگام خواب احساس می کنید سیم ها به لپتان گیر می کنند، حتماً قبل از خواب از موم استفاده کنید. در طول شب که دهان خشک تر می شود، احتمال آسیب دیدن بافت ها توسط براکت ها چند برابر است. پس به محض اینکه کوچک ترین سوزش یا قرمزی را حس کردید، منتظر زخم شدن نمانید و از موم ارتودنسی استفاده کنید.

چطور موم را روی وسایل ارتودنسی قرار دهیم؟

یکی از بزرگترین شکایات بیماران این است که موم روی براکت یا سیم نمی ماند و زود می افتد. راز ماندگاری موم ارتودنسی در خشک بودن سطح براکت است. اگر موم را روی براکت خیس بگذارید، مثل این است که بخواهید چسب را روی آب بزنید!

ابتدا دست هایتان را بشویید و یک تکه کوچک از موم به اندازه نخود جدا کنید.
موم را بین انگشتان ماساژ دهید تا کاملاً گرم و نرم شود.
براکت یا سیمی که اذیت می کند را با یک دستمال کاغذی یا گوش پاک کن کاملاً خشک کنید.
موم را روی نقطه تیز فشار دهید و کمی آن را دور براکت پهن کنید تا چفت شود.

خطرات احتمالی و موضوع قورت دادن موم چیست؟

نگرانی خیلی از والدین این است که اگر فرزندشان در خواب موم ارتودنسی را ببلعد چه اتفاقی می افتد؟ صادقانه بگویم، هیچ اتفاقی!

این موم ها از مواد کاملاً طبیعی و گرید پزشکی ساخته شده اند که سمی نیستند. دستگاه گوارش انسان نمی تواند این موم را هضم کند، بنابراین بدون هیچ واکنشی و به صورت طبیعی از بدن دفع می شود.

البته این به آن معنا نیست که می توانید موم را به عنوان تنقلات مصرف کنید! اما اگر موقع غذا خوردن یا خواب به اشتباه بلعیده‌شد، اصلاً نگران نشوید. سازندگان موم ارتودنسی می دانند که این محصول در محیط دهان قرار دارد و احتمال بلعیدن آن بسیار زیاد است، به همین دلیل استانداردهای سخت گیرانه ای را برای خوراکی بودن آن رعایت می کنند.

تفاوت های موم های پارافینی معمولی با مدل های سیلیکونی چیست؟

در بازار دو نوع اصلی از این محصول وجود دارد. موم های معمولی که ارزان تر هستند و موم های سیلیکونی که نسل جدیدتری محسوب می شوند. هر کدام مزایای خود را دارند که در جدول زیر مقایسه کرده ایم.

فاکتور مقایسه	موم پارافینی (سنتی)	موم سیلیکونی (مدرن)
شفافیت	نسبتاً کدر	کاملاً شفاف و نامرئی
قدرت چسبندگی	به سطح خیلی خشک نیاز دارد	روی سطح مرطوب هم می چسبد
مقاومت در برابر بزاق	کمتر (زود وا می رود)	بسیار بالا
راحتی در جداسازی	بسیار راحت	کمی چسبنده تر است
قیمت	ارزان و در دسترس	گران تر

وقتی موم استفاده کرده ایم چطور بخوریم و بیاشامیم؟!

تا جایی که می توانید، قبل از صرف وعده های اصلی غذا، موم ارتودنسی را از دهان خارج کنید. چرا؟ چون موم نرم است و ذرات غذا به راحتی در آن فرو می روند. این موضوع هم باعث بدبو شدن دهان می شود و هم می تواند باکتری ها را مستقیماً روی دندان زندانی کند. اما اگر زخم دهانتان آنقدر دردناک است که بدون موم نمی توانید چیزی بجوید، سعی کنید از غذاهای سفت پرهیز کنید.

در مورد نوشیدنی ها، مراقب چای و قهوه داغ باشید

حرارت زیاد باعث ذوب شدن موم ارتودنسی می شود. در این حالت موم ذوب و لای سیم ها پخش می شود. بنابراین تمیز کردن آن واقعاً کلافه کننده خواهد بود. نوشیدنی های سرد یا ولرم هیچ مشکلی برای موم ایجاد نمی کنند و حتی سرما باعث می شود موم سفت تر در جای خود باقی بماند.

بیشتر بخوانید: اصول تغذیه در ارتودنسی (در طول درمان چه بخوریم چه نخوریم؟)

به این چند نکته بهداشتی برای جلوگیری از عفونت زخم ها توجه کنید

استفاده از موم نباید باعث شود که بهداشت دهان را فراموش کنید. اگر موم ارتودنسی را بیش از حد روی دندان نگه دارید، به محلی برای تجمع پلاک تبدیل می شود:

مسواک زدن قبل از استفاده از موم ارتودنسی

همیشه قبل از مسواک زدن، تمام تکه های موم را از روی دندان بردارید.
اگر مومی بین سیم ها گیر کرده، از مسواک های بین دندانی یا خلال دندان برای خارج کردن آن استفاده کنید.
توصیه حرفه ای من این است که هر ۱۲ ساعت یکبار، موم قدیمی را دور بیندازید و از موم تازه استفاده کنید. استفاده طولانی مدت از یک قطعه موم، ریسک التهاب لثه را بالا می برد.
همچنین اگر زخم دهانتان باز است، قبل از اعمال موم، دهان را با آب نمک رقیق یا دهان شویه بدون الکل بشویید تا میکروبی زیر موم حبس نشود.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع بهداشت ارتودنسی (برای هر کسی که ارتودنسی انجام می دهد)

اگر موم در دسترس نبود چه کنیم؟

گاهی در شرایطی هستید که موم ارتودنسی ندارید و سیم ارتودنسی امانتان را بریده‌است. در این شرایط اضطراری، هرگز از آدامس استفاده نکنید؛ چون تمیز کردن آدامس از روی بریس ها یک فاجعه به تمام معناست. یک راه حل موقت، استفاده از پنبه خیس است. یک تکه پنبه کوچک را خیس کنید و روی سیم بگذارید. این کار برای چند ساعت تا دسترسی به داروخانه یا مطب جواب می دهد.

همچنین برخی افراد از موم شمع های معمولی استفاده می کنند. اگر مجبور به این کار شدید، مطمئن شوید شمع بدون رنگ و بدون عطر باشد. اما باز هم تاکید می کنم که این ها فقط برای چند ساعت هستند و هیچ چیز جای موم ارتودنسی استاندارد را نمی گیرد، چون موم های معمولی ممکن است حاوی مواد شیمیایی باشند که برای بافت دهان مناسب نیست.

اشتباهات رایجی که در استفاده از موم انجام می دهید

یکی از اشتباهات بزرگ، استفاده از مقدار زیادی موم است. بعضی ها فکر می کنند هرچه بیشتر بزنند بهتر است، اما تکه بزرگ موم راحت تر با حرکت زبان یا لب کنده می شود. فقط به اندازه ای از موم ارتودنسی استفاده کنید که نوک تیز فلز را بپوشاند.

اشتباه دیگر، نشستن دست ها قبل از ورز دادن موم است

موم ارتودنسی مستقیماً روی زخمی قرار می گیرد که راه ورود باکتری به خون است. پس نظافت دست ها را جدی بگیرید. همچنین سعی نکنید مومی که از دهان خارج می کنید را دوباره استفاده کنید؛ این کار غیربهداشتی است و چسبندگی موم هم دیگر مثل سابق نخواهد بود.