مینی اسکرو ارتودنسی چیست و چه کاربردی دارد؟

مینی اسکرو ارتودنسی یک پیچ کوچک تیتانیومی است که برای مدت محدودی داخل استخوان فک قرار می گیرد تا ارتودنتیست بتواند دندان ها را با کنترل بیشتری حرکت دهد. شاید در نگاه اول عجیب باشد که برای مرتب کردن دندان ها از یک پیچ استفاده شود، اما این وسیله در درمان های امروزی کاربرد مهمی پیدا کرده‌است. در این نوشتار هرچیزی که باید درباره این پیچ های کوچک بدانید را با هم مرور می کنیم.

چرا در ارتودنسی از مینی اسکرو استفاده می شود؟

در ارتودنسی، فقط حرکت دادنِ دندان مهم نیست. مهم این است که دندانِ درست، در جهت درست و به اندازه لازم حرکت کند. وقتی برای ایجاد نیرو از دندان های دیگر کمک می گیریم، همیشه احتمال دارد بخشی از آن نیرو باعث حرکت ناخواسته دندان های تکیه گاه شود.

این مشکل در اصطلاح ارتودنسی به از دست رفتن انکوریج مربوط می شود. مینی اسکرو ارتودنسی می تواند این تکیه گاه را از دندان ها جدا کند. پیچ داخل استخوان قرار می گیرد و ارتودنتیست می تواند نیرو را از آن به دندان موردنظر منتقل کند. در نتیجه، کنترل بعضی حرکات سخت تر، دقیق تر می شود و لازم نیست برای هر حرکت، تعداد زیادی از دندان ها درگیر شوند.

این پیچ چطور کار می کند؟

این وسیله قرار نیست خودش دندان را بکشد یا هل بدهد. نقش آن ایجاد یک نقطه ثابت است. ارتودنتیست می تواند با استفاده از کش، فنر، سیم یا اجزای دیگر، نیروی لازم را از این نقطه به دندان منتقل کند.

مثلاً اگر قرار باشد یک دندان به سمت بالا حرکت کند، ایجاد یک تکیه گاه ثابت می تواند کمک کند نیرو دقیقاً در همان جهتی وارد شود که دکتر می خواهد. این موضوع در حرکات عمودی دندان اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ چون انجام بعضی از این حرکات با تکیه بر دندان های دیگر دشوارتر است.

مینی اسکرو چه کاربردهایی دارد؟

کاربرد آن به نوع مشکل و حرکتی که باید ایجاد شود بستگی دارد. یکی از شناخته شده‌ترین کاربردها، فرورفتنِ دندان یا Intrusion است؛ یعنی حرکت دادنِ دندان به سمت داخل استخوان.

از این روش برای بستن بعضی فضاهای باقی مانده، عقب بردن گروهی از دندان ها، کنترل دندان های آسیاب و اصلاح برخی انواع کراس بایت نیز استفاده می شود. در بعضی درمان ها هم می توان با کمک این تکیه گاه، حرکت هایی را انجام داد که بدون آن به همکاری بیشتری از طرف بیمار یا استفاده از تجهیزات اضافی نیاز داشت. بنابراین نمی شود گفت این ابزار فقط برای یک نوع درمان ساخته شده‌است. کاربرد آن کاملاً به طرح درمان بستگی دارد.

چه زمانی برای لبخند لثه ای استفاده می شود؟

لبخند لثه ای همیشه یک علت ندارد. در بعضی افراد، مقدار زیادی از لثه به این دلیل دیده می شود که دندان های جلویی بیش از حد پایین قرار گرفته‌اند. اگر معاینه نشان دهد مشکل از همین قسمت است، مینی اسکرو ارتودنسی می تواند برای حرکت دادنِ دندان های جلو به سمت بالا مورد استفاده قرار گیرد.

این روش برای همه بیماران مناسب نیست. اگر علت اصلی نمایش لثه، رشد عمودی فک یا حرکت بیش از حد لب بالا باشد، بالا بردنِ دندان ها به تنهایی مشکل را حل نمی کند. به همین دلیل، قبل از تصمیم گیری باید مشخص شود که منشأ اصلی لبخند لثه ای چیست.

میزان موفقیت درمان ارتودنسی با این روش چقدر است؟

این روش در مجموع نرخ موفقیت خوبی دارد، اما نمی توان گفت در تمام بیماران بدون استثنا موفق خواهد بود. مطالعات مختلف، میزان موفقیت این ابزارها را حدود ۸۰ تا ۹۵ درصد گزارش کرده اند.

محل قرارگیری، کیفیت و ضخامت استخوان، وضعیت لثه، بهداشت دهان و مقدار نیرویی که به آن وارد می شود، همگی می توانند روی نتیجه اثر بگذارند. به همین دلیل ممکن است در یک بیمار پیچ ماه ها بدون مشکل باقی بماند و در بیمار دیگری زودتر لق شود. اگر این اتفاق بیفتد، معمولاً به معنی شکست کل درمان نیست. پزشک می تواند شرایط را بررسی کند و در صورت نیاز، آن را خارج کرده و در محل دیگری قرار دهد.

چه چیزهایی باعث شل شدن آن می شود؟

یکی از مشکلات نسبتاً رایج، شل شدن یا از دست رفتن ثبات پیچ است. این اتفاق می تواند به عوامل مختلفی مربوط باشد؛ از وضعیت استخوان گرفته تا التهاب اطراف محل کاشت.

تمیز نگه داشتن این قسمت اهمیت زیادی دارد. تجمع پلاک و التهاب لثه می تواند شرایط اطراف محل کاشت را نامناسب کند. محل قرارگیری نیز باید با دقت انتخاب شود تا فشار نامناسب یا نزدیکی بیش از حد به ریشه دندان ها ایجاد نشود. اگر احساس کردید پیچ حرکت می کند، بهتر است آن را با زبان یا دست بررسی نکنید و موضوع را به ارتودنتیست اطلاع دهید.

آیا کاشتنِ این پیچ درد دارد؟

کاشت مینی اسکرو ارتودنسی معمولاً با بی حسی موضعی انجام می شود. بنابراین هنگام انجام کار، بیمار نباید درد قابل توجهی احساس کند. خود فرایند نیز معمولاً زمان زیادی نمی برد.

بعد از برطرف شدن بی حسی، کمی درد، فشار یا حساسیت در محل طبیعی است. این ناراحتی معمولاً خفیف است و بعد از مدت کوتاهی کمتر می شود. اگر درد شدید باشد یا به جای بهتر شدن، بیشتر شود، بهتر است با پزشک تماس بگیرید.

بعد از کاشت چه مراقبتی لازم است؟

مهم ترین کار، تمیز نگه داشتن اطراف آن است. باقی ماندن پلاک یا مواد غذایی در این قسمت می تواند باعث التهاب شود و روی ثبات آن اثر بگذارد.

مسواک زدن باید با دقت انجام شود. بسته به شرایط بیمار، ممکن است ارتودنتیست مسواک بین دندانی یا دهانشویه خاصی را هم پیشنهاد کند. در روزهای اول بهتر است با زبان، انگشت یا هر وسیله دیگری با آن بازی نکنید. تورم شدید، خون ریزی مداوم، ترشح، درد غیرعادی یا لق شدن پیچ، مواردی هستند که باید به پزشک اطلاع داده شوند.

این پیچ چقدر در دهان می ماند؟

مدت استفاده برای همه یکسان نیست. ممکن است در یک درمان چند ماه کافی باشد و در درمان دیگری مدت بیشتری به آن نیاز باشد.

معیار اصلی، کاری است که باید انجام شود. وقتی حرکت موردنظر کامل شد و دیگر نیازی به این تکیه گاه وجود نداشت، پزشک آن را خارج می کند. بنابراین نمی توان یک مدت ثابت برای همه بیماران تعیین کرد.

بعد از خارج کردن مینی اسکرو ارتودنسی چه اتفاقی می افتد؟

خارج کردن این پیچ معمولاً کار ساده ای است. بعد از برداشتن آن، محل کوچکی در بافت باقی می ماند که بدن به مرور آن را ترمیم می کند. برخلاف ایمپلنت دندانی، این وسیله قرار نیست سال ها در فک باقی بماند. از ابتدا برای یک کاربرد موقت طراحی شده است و زمانی که کارش تمام شود، خارج می شود.

آیا این روش برای همه مناسب است؟

خیر. سلامت لثه و وضعیت استخوان از عوامل مهم هستند. بیماری لثه فعال، التهاب کنترل نشده یا بهداشت ضعیف دهان می تواند احتمال مشکل را بیشتر کند و ممکن است لازم باشد ابتدا این شرایط اصلاح شوند.

محل مناسب برای قرار دادن پیچ نیز باید وجود داشته باشد. ارتودنتیست باید بررسی کند که استخوان کافی در اختیار دارد و محل انتخاب شده با ریشه دندان ها یا ساختارهای حساس اطراف تداخل ایجاد نمی کند. سن هم به تنهایی تعیین کننده نیست. بسته به مرحله رشد، وضعیت استخوان و نوع درمان، ممکن است در سنین مختلف از این روش استفاده شود.

مینی اسکرو ارتودنسی بهتر است یا هدگیر؟

هدگیر هنوز هم در بعضی درمان ها کاربرد دارد، اما یک تفاوت مهم با مینی اسکرو ارتودنسی دارد: هدگیر به همکاری بیمار وابسته است.

اگر پزشک استفاده از هدگیر را برای چند ساعت در روز تجویز کند، بیمار باید واقعاً آن را طبق برنامه استفاده کند. در غیر این صورت، اثر موردنظر به دست نمی آید. در روش جدیدتر، تکیه گاه پس از قرار گرفتن در استخوان در اختیار پزشک قرار دارد و نیازی نیست بیمار هر روز کاری برای ایجاد آن انجام دهد.

البته این به معنی بهتر بودن یک روش برای همه نیست. انتخاب بین این دو به نوع ناهنجاری و هدف درمان بستگی دارد.

آیا ممکن است این پیچ به ریشه دندان آسیب بزند؟

محل قرارگیری اهمیت زیادی دارد. اگر پیچ در موقعیتی نامناسب قرار بگیرد و بیش از حد به ریشه دندان نزدیک شود، احتمال آسیب وجود دارد. به همین دلیل، پزشک قبل از کاشت باید وضعیت دندان ها و استخوان را بررسی کند و محل مناسبی برای قرار دادن آن انتخاب کند.

این موضوع یکی از دلایلی است که کاشت مینی اسکرو ارتودنسی را نباید یک کار ساده و قابل انجام بدون بررسی تخصصی در نظر گرفت. اندازه کوچک آن به این معنی نیست که محل قرارگیری اش اهمیتی ندارد.

قبل از کاشت چه سؤالاتی بپرسیم؟

اگر متخصص ارتودنسی این روش را برایتان پیشنهاد کرده، اول از همه بپرسید دقیقاً برای چه حرکتی به آن نیاز دارید. دانستن هدف درمان کمک می کند متوجه شوید چرا این وسیله وارد برنامه درمانی شما شده است.

همچنین درباره محل کاشت، مدت استفاده، احتمال شل شدن و گزینه های جایگزین سؤال کنید. اگر قرار است این تکیه گاه نقش مهمی در نتیجه درمان داشته باشد، کاملاً منطقی است که قبل از شروع، جزئیات آن را بدانید.

پاسخ به سؤالات متداول درباره مینی اسکرو ارتودنسی