عوارض ارتودنسی نکردن چیست؟ (بررسی پیامدهای فردی و بالینی نادیده گرفتن درمان)

شاید شما هم به ارتودنسی فکر کرده باشید، اما هر بار با خودتان گفته اید: “حالا چند تا دندان کج که این حرف ها را ندارد!” یا شاید هزینه و طول درمان، شما را دلسرد کرده باشد. کاملاً درک می کنم. اما به عنوان کسی که سال هاست نتیجه این تصمیم ها را در دهان بیمارانم می بینم، می خواهم خیلی دوستانه و بی تعارف برایتان بگویم که عوارض ارتودنسی نکردن، خیلی جدی تر از چیزی است که به نظر می رسد.

9 عارضه مهم ارتودنسی نکردن در یک نگاه

عنوان	توضیح خلاصه
بهداشت دهان (کابوس تمیز کردن)	دندان‌های کج و شلوغ به پناهگاه میکروب‌ها تبدیل می‌شوند. مسواک و نخ دندان به نقاط کور دسترسی ندارند.
پوسیدگی‌های پنهان	پوسیدگی بین دندان‌ها رخ می‌دهد و تا رسیدن به عصب، متوجه نمی‌شوید.
بیماری لثه و تحلیل استخوان	تجمع میکروب‌ها باعث التهاب خونریزی و در نهایت تحلیل استخوان فک و لق شدن دندان‌ها می‌شود.
بوی بد دهان	باقی ماندن غذا و میکروب در دهان بوی ناخوشایند دائمی ایجاد می‌کند.
ساییدگی و شکستن دندان‌ها	فشار جویدن نامتعادل باعث ساییده شدن، لب پر شدن و ترک خوردن بعضی دندان‌ها می‌شود.
درد مفصل فک و سردرد	فک مجبور می‌شود در موقعیت کج قرار بگیرد و این باعث درد مزمن فک، صورت و سردردهای شدید می‌شود.
مشکلات گوارشی	خوب نجویدن غذا، تکه‌های بزرگ را به معده می‌فرستد و باعث سوءهاضمه می‌شود.
کاهش اعتماد به نفس	خندیدن با دست روی دهان فرار از جمع و موقعیت‌های اجتماعی احساس نارضایتی از ظاهر
هزینه‌های بیشتر در آینده	درمان‌های پیچیده‌تر (عصب‌کشی، روکش، ایمپلنت) چند برابر هزینه ارتودنسی را در آینده به شما تحمیل می‌کند.
نکته مهم	دندان‌ها با افزایش سن به سمت جلو حرکت می‌کنند. پس وضعیت بدتر می‌شود، نه بهتر. ارتودنسی یک سرمایه‌گذاری برای سلامت و اعتماد به نفس است.

 خطرات بهداشتی و بیماری‌های دهان و لثه

این اولین و ملموس ترین مشکلی است که گریبان گیرتان می شود. تمیز کردن دندان هایی که روی هم سوار شده اند یا کج و کوله درآمده اند، واقعاً کار سختی است.

ببینید مسواک شما به خیلی از گوشه و کنارهای این دندان ها نمی رسد. نخ دندان هم که یا گیر می کند یا اصلاً رد نمی شود. چه اتفاقی می افتد؟ تکه های ریز غذا و میکروب ها در این نقاط دنج و راحت، برای خودشان جا خوش می کنند و یک مهمانی شبانه روزی راه می اندازند. این مهمانی ناخوانده، عواقب بدی دارد. در واقع عوارض ارتودنسی نکردن کودکان و بزرگسالان از بُعد بهداشتی عبارتند از:

پوسیدگی‌ های بین‌ دندانی پنهان

میکروب ها از قند غذاها تغذیه می کنند و اسید تولید می کنند. این اسید هم یواش یواش مینای دندان را سوراخ می کند. بدبختی اینجاست که این پوسیدگی ها معمولاً بین دندان ها اتفاق می افتند و تا وقتی که به عصب نرسند و دردشان شروع نشود، شما اصلاً متوجه شان نمی شوید.

بیشتر بخوانید: احتمال پوسیدگی دندان در طول ارتودنسی چقدر است؟

عفونت پریودنتال و تحلیل استخوان فک

جمع شدن میکروب ها دور لثه، باعث التهاب، ورم و خونریزی موقع مسواک زدن می شود. اگر به این وضعیت بی توجهی کنید، بیماری پیشرفت کرده و به استخوان فک می رسد. در این مرحله، استخوان شروع به تحلیل رفتن می کند و دندان سالم و محکم، لق شده و ممکن است از دست برود. و این اگر رخ بدهد یکی از بدترین عوارض ارتودنسی نکردن است.

بوی بد و مزمن دهان

این هم دیگر نیاز به توضیح ندارد. وقتی همیشه مقداری غذا و میکروب در دهان شما باقی مانده، طبیعی است که دهان تان بوی خوبی ندهد.

سایش شدید مینا و آسیب به مفصل فک 

سیستم جویدن ما یک سیستم فوق العاده هوشمند است. دندان ها باید مثل چرخ دنده های یک ساعت سوئیسی، دقیق روی هم بنشینند تا فشار جویدن درست تقسیم شود. وقتی دندان ها نامرتب اند، این سیستم به هم می ریزد. یعنی چطور؟

خیلی ساده است دندان ها و فک شما زیر فشار نابرابر فرسوده می شوند. یکی از جدی ترین عوارض ارتودنسی نکردن بزرگسالان و کودکان همین است. چون فشار درست تقسیم نمی شود معضلات زیر شکل می گیرد:

چند تا از دندان های شما مجبور می شوند بار بقیه را هم به دوش بکشند. این فشار اضافی، به مرور زمان باعث ساییده شدن، لب پر شدن و حتی ترک خوردن این دندان های بی گناه می شود.

بیشتر بخوانید: هرچیزی که باید درباره یک متخصص ارتودنسی بدانید (کاملترین راهنما)

برای اینکه بتوانید غذا را بجوید، فک شما مجبور می شود خودش را در یک موقعیت کج و کوله و ناجور قرار دهد. این فشار دائمی روی مفصل فک (همان لولایی که کنار گوش تان قرار دارد)، می تواند باعث ایجاد دردهای مزمن در فک، صورت و حتی سردردهای شدید شود. خیلی از بیمارانی که با شکایت از سردرد به دکترهای مختلف مراجعه کرده اند، در نهایت فهمیده‌اند که مشکل از دندان هایشان بوده.

عوارض گوارشی و اختلال در جویدن غذا

شاید بگویید عوارض ارتودنسی نکردن و کلا دندان کج چه ربطی به معده دارد؟ ربطش این است که اولین مرحله هضم غذا، در دهان اتفاق می افتد. اگر شما نتوانید غذا را درست بجوید و آن را له کنید، تکه های بزرگ غذا را قورت می دهید. این یعنی شما به معده تان یک کار سخت و اضافی تحمیل می کنید. در درازمدت، این موضوع می تواند باعث سوءهاضمه و مشکلات گوارشی دیگر شود.

پیامدهای روانی و تضعیف اعتماد به‌ نفس

این مشکلی است که شاید در عکس رادیوگرافی دیده نشود، اما شما هر روز و هر لحظه با آن زندگی می کنید. تأثیر یک لبخند نازیبا روی روحیه و روابط اجتماعی، از هر درد فیزیکی بدتر است.  در واقع می خواهم بگویم که عوارض ارتودنسی نکردن بزرگسالان فقط جسمی نیست. مثلا از بعد روانی ممکن است این معضلات را هم تجربه کنید:

شما خندیدن را فراموش می کنید

یاد می گیرید که موقع خندیدن، دست تان را جلوی دهان تان بگیرید. در عکس ها همیشه یک لبخند مصنوعی و بسته تحویل دوربین می دهید. کم کم این رفتارها تبدیل به عادت می شود.

از موقعیت ها فرار می کنید

متاسفانه نارضایتی از ظاهر، می تواند باعث شود شما از صحبت کردن در یک جمع مهم، از یک مصاحبه کاری یا حتی از یک قرار ملاقات دوستانه فرار کنید.

تصویری که از خودتان می سازید

چه بخواهید چه نخواهید لبخند شما، بخشی از هویت شماست. وقتی از آن راضی نیستید، این حس بد به تمام جنبه های دیگر زندگی تان هم نفوذ می کند.

عوارض جبران‌ ناپذیر ارتودنسی نکردن در سن رشد کودکان

نادیده گرفتنِ نامرتبی دندان ها و ناهنجاری های فک در سنین کودکی، صرفاً یک مسئله ی ظاهری گذرا نیست. استخوان های فک در کودکان در حال رشد و شکل گیری هستند؛ به همین دلیل، اصلاح روابط فکی و دندانی در این سنین با ابزارهای ساده، کم هزینه و غیرتهاجمی امکان پذیر است. وقتی این دوره از دست برود، بدن فرصت درمان ساده را پشت سر می گذارد و با پیامدهای زیر روبرو خواهد شد:

تبدیل مشکلات فکی به جراحی سنگین در بزرگسالی

تداخل های دندانی ساده یا عقب ماندگی فک اگر تا قبل از اتمام جهش رشد درمان نشوند، تثبیت شده و در سنین بالای ۱۸ سال تنها راه چاره جراحی فک (ارتوسرجری) در کنار ارتودنسی ثابت خواهد بود. طبق هشدارهای انجمن ارتودنتیست های آمریکا (AAO)، عدم درمان ناهنجاری هایی نظیر کراس بایت در دوران کودکی باعث کجی ماندگار فک و نامتقارن شدن صورت فرد در آینده می شود.

نهفته ماندن دندان های دائمی

اگر قوس فکی کوچک بماند و فضای لازم تأمین نشود، دندان های حیاتی به ویژه دندان های نیش توانایی رویش در جای درست را پیدا نمی کنند و در فک نهفته می مانند؛ این مسئله بعداً مستلزم جراحی های متعدد برای هدایت یا خارج سازی دندان خواهد بود.

آسیب به مجاری تنفسی و آپنه خواب

تنگی فک بالا مستقیماً مجاری عبور هوا از بینی را تحت فشار قرار می دهد. کودکان درگیر این مشکل دچار تنفس دهانی مداوم، خروپف، خشکی دهان و بدخوابی مزمن می شوند که روی تمرکز تحصیلی آن ها نیز اثر منفی می گذارد.

یک نگاه سریع به مشکلات و عوارض ارتودنسی نکردن

حوزه مشکل	چه اتفاقی می افتد اگر ارتودنسی نکنیم؟
بهداشت و سلامت دهان	پوسیدگی های زیاد، بیماری لثه، بوی بد دهان و در نهایت از دست دادن دندان ها.
ساختار و عملکرد فک	ساییده شدن و شکستن دندان ها، دردهای مزمن فک و سردرد.
سلامت کلی بدن	مشکلات گوارشی به خاطر خوب نجویدن غذا.
روح و روان	کم شدن شدید اعتماد به نفس، خجالت و فرار از موقعیت های اجتماعی.
جیب شما!	در آینده باید چند برابر هزینه ارتودنسی را خرج درمان های پیچیده تر (عصب کشی، روکش، ایمپلنت) کنید.

وضعیت دندان‌ ها با گذشت زمان خودبه‌خود بهتر نمی‌ شود!

خیلی ها فکر می کنند وضعیت دندان هایشان همینطور ثابت می ماند. اما این یک اشتباه بزرگ است. با بالا رفتن سن، دندان ها یک تمایل طبیعی برای حرکت به سمت جلوی دهان دارند. این یعنی اگر الان دندان هایتان کمی شلوغ است، ده سال دیگر شلوغ تر و نامرتب تر خواهد شد. مشکلی که امروز با یک ارتودنسی ساده حل می شود، در آینده ممکن است به یک مشکل عجیب و غریب تبدیل شود که درمانش خیلی سخت تر و پرهزینه تر است.

بیشتر بخوانید: جدول جدیدترین هزینه ارتودنسی دندان در سال 1405

راهکار رفع عوارض بدون سیم‌ کشی: ارتودنسی نامرئی با الاینر شفاف

خیلی از افراد با اینکه به خوبی از عوارض ارتودنسی نکردن آگاه اند و می دانند دندان های نامرتب چه بلایی سر لثه و مفصل فک می آورد، باز هم از درمان طفره می روند. دلیل این تردید کاملاً روشن است: ترس از براکت های فلزی، سیم هایی که بسیار در چشم هستند(مخصوصا در جلسات کاری) و سختی غذا خوردن با دستگاه های ثابت.

اما دوران درمان های محدود به سیم و بست های فلزی گذشته است. امروزه با ارتودنسی نامرئی (الاینرهای شفاف) می توانید بدون اینکه کسی متوجه درمان دندان هایتان شود، تمام عوارض احتمالی را پیشگیری و مهار کنید.

• کاملاً بی رنگ و نامرئی: الاینرها پلاک های شفاف و اختصاصی هستند که بر اساس اسکن سه بعدی دندان های شما طراحی می شوند و روی دندان تقریباً دیده‌نمی‌شوند.
• متحرک بودن حین غذا خوردن و مسواک زدن: برای صرف غذا یا مسواک زدن پلاک را از دهان خارج می کنید؛ بنابراین نه گیر غذایی بریس ها را تجربه خواهید کرد و نه مسواک زدن برایتان طاقت فرسا می شود.
• پشتیبانی لابراتوار اختصاصی در کلینیک دکتر درویش پور: طراحی و تولید الاینرها در کلینیک های ما در لابراتوار تخصصی داخلی انجام می شود که علاوه بر تضمین دقت در جابه جایی دندان ها، وقفه های درمانی و هزینه های واسطه ای ساخت قالب را به حداقل می رساند.

همین امروز درمان ارتودنسی را شروع کنید ….

فکر می کنم الان دیگر فهمیدید که عوارض ارتودنسی نکردن بزرگسالان و کودکان (هر دو) واقعا زیاد هستند! حالا فقط باید کمی نظرتان را درباره این درمان تغییر دهید.

ببینید ارتودنسی یک خرج اضافه یا واقعا یک کار لوکس نیست. یک سرمایه گذاری ارزشمند برای سلامتی شماست. با این کار، شما نه تنها یک لبخند زیبا به دست می آورید، بلکه جلوی یک عالمه دردسر و هزینه اضافی در آینده را هم می گیرید و مهم تر از همه، لذت خندیدن بی دغدغه را به خودتان هدیه می دهید.

اگر می خواهید درمان خود را شروع کنید می توانید با ما در مجموعه کلینیک های دکتر درویش پور تماس بگیرید. ما مقدمات حضورتان در نزدیک ترین کلینیک به محل کار یا زندگی شما را فراهم می کنیم.

سوال هایی در خصوص عوارض ارتودنسی نکردن که شاید در ذهن شما هم باشد