آیا سایش دندان و درمان ارتودنسی ارتباطی با هم دارند؟ (هرچیزی که باید بدانید)

بسیاری از افرادی که نیاز به مرتب کردن دندان هایشان دارند، از یک شایعه قدیمی می ترسند. آن ها فکر می کنند که فشار سیم ها و جابجایی دندان ها باعث از بین رفتن مینای دندان می شود. اما حقیقت علمی درباره سایش دندانی و ارتودنسی کاملاً متفاوت است. در واقع این ناهماهنگی دندان هاست که آن ها را فرسوده‌می کند، نه درمانی که قرار است آن ها را ردیف کند. در این مقاله به زبان ساده توضیح می دهیم که چرا ارتودنسی نه تنها باعث سایش نمی شود، بلکه بهترین راه برای نجات دندان های شما از نابودی تدریجی است.

خلاصه نکات کلیدی درباره رابطه سایش دندان و درمان ارتودنسی

در جدول زیر می توانید یک دید کلی درباره این موضوع پیدا کنید تا بدانید واقعیت علمی چیست و شایعات چه می گویند.

دندان بعد از درمان ارتودنسی	واقعیت علمی	نتیجه نهایی
تأثیر ارتودنسی بر مینا	نیروهای ارتودنسی بسیار ملایم تر از آن هستند که مینا را بسابند	ارتودنسی از مینا محافظت می کند
علت اصلی سایش دندان	برخورد نامناسب دندان های بالا و پایین به دلیل کج بودن	ارتودنسی علت اصلی را حذف می کند
سایش در دندان های شلوغ	به دلیل فشار نامتقارن، لبه دندان ها به سرعت می پرد	مرتب کردن دندان عمر آن ها را زیاد می کند
دندان قروچه و ارتودنسی	ناهماهنگی فک باعث دندان قروچه و سایش شدید می شود	ارتودنسی فشار را از روی مفاصل برمی دارد

چرا شایعه سایش دندان توسط ارتودنسی تا حد زیادی اشتباه است؟

این تصور که براکت ها دندان را می سایند، از آنجا می آید که مردم فکر می کنند هر چیزی که به دندان بچسبد یا آن را حرکت دهد، مینا را ضعیف می کند. اما باید بدانید که مینای دندان سخت ترین بافت در کل بدن انسان است. برای اینکه مینای دندان بر اثر اصطکاک از بین برود، نیاز به نیروهای بسیار سنگین و سایش مستقیم دو سطح سخت روی هم است.

در درمان ارتودنسی، دندان ها در داخل استخوان حرکت می کنند و تماسی که باعث سایش شود با دستگاه های ارتودنسی ندارند. ارتودنتیست با دقت میلی متری نیروها را طوری تنظیم می کند که دندان ها بدون کوچکترین آسیب به سطح خارجی شان جابجا شوند. پس اگر کسی به شما گفت که سایش دندانی و ارتودنسی با هم رابطه مستقیم دارند و اولی باعث دومی می شود، بدانید که این حرف هیچ پایه علمی ندارد.

آیا ممکن است براکت های ارتودنسی باعث ایجاد سایش شوند؟

باید صادق باشیم و بگوییم که یک مورد خاص وجود دارد که ممکن است ایجاد سایش کند، اما متخصص برای آن راه حل دارد. اگر دندان های شما طوری روی هم بیفتند که دندان فک بالا مستقیماً با براکت فلزی فک پایین برخورد کند، ممکن است مینای دندان بالا آسیب ببیند.

اما متخصص ارتودنسی هرگز اجازه نمی دهد این اتفاق بیفتد….

او در چنین شرایطی از “بایت توربو” یا “استاپ های کامپوزیتی” استفاده می کند. این ها قطعات نرمی هستند که موقتاً روی دندان ها قرار می گیرند تا مانع برخورد دندان با براکت شوند. پس باز هم می بینیم که مدیریت درست سایش دندانی و ارتودنسی توسط یک متخصص ماهر، مانع از هرگونه آسیب به دندان می شود.

بررسی دلایل اصلی که باعث سایش دندان ها می شود

قبل از اینکه تقصیر را گردن وسایل بیندازید، بهتر است با عوامل واقعی که دندان های شما را دچار فرسایش می کنند آشنا شوید. شناخت این موارد کمک می کند تا بدانید ارتودنسی کجای این پازل قرار می گیرد.

• ناهماهنگی شدید فک بالا و پایین: وقتی فک ها در جای درست خود نباشند، دندان ها مدام در حال سابیدن هم هستند.
• دندان قروچه شبانه ناشی از استرس یا بایت غلط: بسیاری از افراد به دلیل اینکه دندان هایشان راحت روی هم جفت نمی شود، شب ها آن ها را به هم می سایند.
• عادات اشتباه روزانه: جویدن ته مداد، شکستن ناخن با دندان یا باز کردن درب بطری با دندان های جلو.

اگر شما هر کدام از این مشکلات را داشته باشید، وضعیت سایش دندانی و ارتودنسی برای شما حیاتی تر می شود. چون اگر ارتودنسی نکنید، این سایش تا جایی پیش می رود که نیمی از طول دندان تان از بین می رود و دیگر قابل بازسازی نخواهد بود.

ارتودنسی برای کسانی که دندان هایشان قبلاً دچار سایش شده مناسب است؟

خیلی از مراجعین با دندان هایی به مطب می آیند که لبه هایشان کاملاً صاف یا دندانه دانه شده است. آن ها می پرسند آیا هنوز هم می توانیم ارتودنسی کنیم؟ پاسخ مثبت است. اتفاقاً شما بهترین کاندید برای این کار هستید.

اگر شما بدون مرتب کردن دندان ها، آن ها را لمینت یا کامپوزیت کنید، چون علت اصلی سایش (یعنی کج بودن دندان) هنوز سر جایش است، آن مواد زیبایی هم به سرعت می شکنند یا می افتند.

متخصص ارتودنسی ابتدا دندان ها را به جای درست برمی گرداند و سپس شما می توانید با روش های ترمیمی، لبه های ساییده شده را بازسازی کنید. این همکاری بین سایش دندانی و ارتودنسی راه حل قطعی برای داشتن یک لبخند ماندگار است.

جدول مقایسه وضعیت دندان ها قبل و بعد از اصلاح سایش با ارتودنسی

در اینجا تفاوت عملکردی دندان ها را در دو حالت بررسی کرده ایم تا بهتر متوجه تغییرات شوید.

ویژگی عملکردی	دندان نامرتب و در حال سایش	دندان بعد از درمان ارتودنسی
توزیع فشار جویدن	متمرکز روی چند دندان خاص و آسیب رسان	پخش شده به طور مساوی در کل قوس فکی
وضعیت مینای دندان	نازک شدن تدریجی در لبه ها	توقف فرآیند تخریب مینا
سلامت مفصل فک	دارای تنش و دردهای مزمن	قرارگیری در وضعیت استراحت و سلامت
ماندگاری کارهای زیبایی	شکستن مداوم کامپوزیت یا لمینت	پایداری بالای درمان های زیبایی دندان

نقش نگهدارنده ها در جلوگیری از سایش دندان بعد از درمان چیست؟

بعد از اینکه بریس ها باز شدند، کار تمام نشده است. دندان ها تمایل دارند به جای کج قبلی برگردند. اگر این اتفاق بیفتد، دوباره همان فشارهای نامتقارن و سایش ها شروع می شود. استفاده از ریتینر یا نگهدارنده، دندان ها را در وضعیت جدید و هماهنگ شان قفل می کند.

بسیاری از نگهدارنده های متحرک مثل یک گارد محافظ عمل می کنند. اگر شما عادت به دندان قروچه داشته باشید، این لایه پلاستیکی مانع از برخورد دندان ها به هم می شود. در واقع بخش مهمی از مدیریت سایش دندانی و ارتودنسی در همین مرحله نهایی و مراقبت های بعد از آن اتفاق می افتد.

پاسخ به سوالات متداول شما