در این مقاله می خواهیم به بحث انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص بپردازیم. می خواهیم به شما بگوییم که چرا متخصصان ارتودنسی اصرار می کنند درمان را فقط نزد ارتودنتیست ها انجام دهید. لطفا این نوشتار را با دقت بخوانید.
مقایسه کوتاه بین درمان تخصصی و درمان های غیرعلمی
در جدول زیر، تفاوت های اصلی مسیری که یک متخصص طی می کند با اشتباهات رایج در درمان های غیرتخصصی را برای شما خلاصه کردهایم تا دید بهتری پیدا کنید.
| ویژگی های درمان | ارتودنسی توسط متخصص (ارتودنتیست) | پیامد انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص |
|---|---|---|
| برنامه ریزی | بر اساس عکس های رادیوگرافی و آنالیز دقیق فک | همراه با گرافی اما حدسی و بدون بررسی ریشه دندان ها |
| میزان نیرو | ملایم، مداوم و علمی (بیولوژیک) | نیروهای سنگین و آسیب رسان به استخوان |
| نتیجه نهایی | هماهنگی کامل دندان ها با مفاصل فک | دندان های مرتب اما با بایت (جویدن) کاملاً غلط |
| سلامت ریشه ها | حفظ کامل طول و سلامت ریشه دندان | احتمال بالای تحلیل و کوتاه شدن ریشه دندان |
| هزینه نهایی | مشخص و مقرون به صرفه در درازمدت | چندین برابر هزینه اولیه برای جبران خسارت ها |
چرا بسیاری از افراد به دام درمان های غیرتخصصی می افتند؟
باید روراست باشیم؛ در دنیای امروز که هزینه های زندگی بالاست، قیمت پایین می توانند برای بسیاری جلب توجه کند. بسیاری از مراجعانی که با دندان های آسیب دیده به ما مراجعه می کنند، می گویند که فکر می کردند فرقی ندارد چه کسی درمان را انجام می دهد. تصورات رایج و اشتباه این افراد معمولا اینگونه هستند:
تصور اشتباه درباره سادگی کار ارتودنسی
بسیاری فکر می کنند ارتودنسی صرفاً یک کار مکانیکی ساده است. آن ها تصور می کنند با فشار دادن دندان ها، آن ها بالاخره ردیف می شوند. اما واقعیت این است که دندان در یک بافت زنده یعنی استخوان حرکت می کند. اگر زاویه نیرو یا مقدار آن ذره ای اشتباه باشد، به جای جابجایی دندان، باعث از بین رفتن رگ های خونی اطراف ریشه می شویم. انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص دقیقاً از همین جا شروع به تخریب لبخند شما می کند.
فریب خوردن با تبلیغات دروغین در فضای مجازی
این روزها پیج های زیادی را می بینید که نمونه کارهای مرتب شده را نشان می دهند. اما چیزی که شما در عکس می بینید فقط نمای ظاهری دندان هاست. کسی از فاجعه ای که زیر لثه و در ریشه ها در حال رخ دادن است عکسی نمی گذارد. در بسیاری از این موارد، دندان ها صاف به نظر می رسند اما وقتی بیمار می خواهد غذا بخورد، متوجه می شود که دندان هایش به درستی روی هم جفت نمی شوند.
درمان های اشتباه ارتودنسی چه بلایی سر دندان های شما می آورند؟
وقتی یک درمان اشتباه روی دندان های شما انجام می شود، خسارت ها فقط ظاهری نیستند. ما با مواردی روبرو می شویم که گاهی راه بازگشتی برایشان وجود ندارد. اصلاح این موارد برای یک متخصص، بسیار پیچیده تر و زمان برتر از یک کیس معمولی است. برخی از عوارضی که با آن ها روبرو می شویم عبارتند از:
تحلیل رفتن ریشه دندان ها یکی از بدترین اتفاقات است
وقتی نیروها بدون محاسبات ریاضی و فیزیکی به دندان وارد شوند، بدن واکنش دفاعی نشان می دهد. سلول های استخوان خوار به جای اینکه راه را برای حرکت دندان باز کنند، شروع به خوردن خودِ ریشه دندان می کنند.
ما بیمارانی را دیدهایم که بعد از انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص، ریشه دندان هایشان به قدری کوتاه شده، که دندان دچار لقی است. اصلاح این وضعیت مثل راه رفتن روی لبه تیغ است چون هر حرکت کوچکی ممکن است باعث آسیب بیشتر به دندان شود.
بیشتر بخوانید: دلایل احتمالی تحلیل لثه در زمان ارتودنسی چیست؟
از دست دادن بافت استخوانی دور دندان
دندان باید همیشه داخل “پاکت” استخوانی خودش بماند. افراد غیرمتخصص گاهی دندان را بیش از حد به سمت بیرون یا داخل فشار می دهند و دندان عملاً از استخوان خارج می شود. در این حالت لثه به شدت تحلیل می رود و ریشه دندان بیرون می زند. بازگرداندن این دندان به داخل استخوان و پیوند لثه، پروسه ای بسیار گران و طاقت فرساست که گاهی هرگز به حالت اول برنمی گردد.
ناهماهنگی بایت و دردهای وحشتناک مفصل فک
مرتب کردن دندان ها فقط نیمی از راه است. نیمه دیگر این است که دندان های بالا و پایین مانند چرخ دنده های یک ساعت در هم جفت شوند. در مواردی که با پیامد انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص روبرو هستیم، می بینیم که دندان ها ردیف شدهاند اما بیمار نمی تواند غذا را به درستی بجود. این ناهماهنگی باعث فشار مضاعف به مفصل کنار گوش (TMJ) می شود که نتیجه آن سردردهای مزمن، صدا دادن فک و دردهای گردن است.
چالش های بزرگی که متخصص برای اصلاح این موارد با آن ها روبروست چه هستند؟
ببینید خیلی ساده می گوییم که متخصص ارتودنسی نمی تواند به راحتی از همان جایی که نفر قبلی رها کرده درمان را شروع کند. او باید ابتدا خسارت ها را ارزیابی کرده و گاهی تمام دستگاه ها را باز کند تا دندان ها مدتی استراحت کنند. ما این وسط با چالش های زیر روبرو هستیم:
دشواری در جابجا کردن دندان های آسیب دیده
دندانی که ریشه اش بر اثر فشار غلط کوتاه شده، دیگر پتانسیل جابجایی سریع را ندارد. متخصص باید با نیروهای بسیار بسیار ملایم (حتی کمتر از حد معمول) کار را پیش ببرد تا دندان از دست نرود. این یعنی طول درمان برای اصلاح اشتباهات قبلی، ممکن است دو برابر یک درمان عادی زمان ببرد. انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص باعث می شود دندان ها در موقعیت های پاتولوژیک (بیمارگونه) قفل شوند که باز کردن این گره ها هنر بالایی می طلبد.
محدودیت در گزینه های درمانی باقیمانده
گاهی اوقات فرد غیرمتخصص دندان هایی را کشیدهاست که نباید کشیدهمیشدند. حالا متخصص با فضاهای خالی روبروست که برای بستن آن ها یا جایگزینی شان با ایمپلنت، با چالش های اسکلتی جدی مواجه است.
وقتی فضاها به غلط مدیریت شده باشند، گزینه های متخصص برای رسیدن به یک لبخند ایده آل به شدت محدود می شود و گاهی مجبور به پذیرش یک نتیجه “متوسط” به جای “عالی” هستیم.
جدول مراحل اصلاح ارتودنسی های تخریب شده توسط متخصص
اگر شما هم قربانی یک درمان اشتباه شده اید، باید بدانید که مسیر اصلاح به این صورت طی خواهد شد:
| مرحله درمان | اقدام متخصص ارتودنسی | هدف از این مرحله |
|---|---|---|
| ارزیابی خسارت | تهیه رادیوگرافی های سه بعدی و اسکن فک | تشخیص میزان تحلیل ریشه و نابودی استخوان |
| توقف درمان قبلی | باز کردن بریس های غلط و ایجاد دوره استراحت | اجازه دادن به بافت ها برای بازسازی و توقف فرآیند تخریب |
| طراحی نقشه نجات | استفاده از نرم افزارهای شبیه سازی دقیق | پیدا کردن مسیری که کمترین فشار را به ریشه های ضعیف بیاورد |
| شروع درمان مجدد | استفاده از بریس های با اصطکاک کم یا الاینرهای شفاف | حرکت دادن بسیار آرام دندان ها به جایگاه درست |
| تثبیت نهایی | استفاده طولانی مدت از نگهدارنده های خاص | جلوگیری از بازگشت دندان ها در محیطی که استخوانش ضعیف شده است |
ارتودنسی اشتباه هزینه های بسیار زیادی روی دستتان می گذارد!
بسیاری از بیماران به دلیل ارزان تر بودن، تن به انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص می دهند. اما بیایید با هم حساب و کتاب کنیم. هزینه اصلاح یک ارتودنسی خراب معمولاً بسیار بیشتر از یک درمان معمولی است. چرا؟
- چون متخصص باید ریسک بیشتری بپذیرد
- وقت بیشتری بگذارد
- و از ابزارهای کمکی گران قیمتی (مثل مینی اسکروها) استفاده کند تا بتواند اشتباهات نفر قبلی را جبران کند.
علاوه بر هزینه مالی، هزینه زمانی و روانی را هم در نظر بگیرید….
بیماری که فکر می کرد ۱ ساله دندان هایش مرتب می شود، حالا باید مثلا 1.5 سال دیگر وقت بگذارد تا فقط آسیب ها جبران شود. این خستگی روانی باعث می شود خیلی ها در میانه راه درمان را رها کنند و دندان هایشان را برای همیشه از دست بدهند.
چطور تشخیص دهیم که در حال مراجعه به یک متخصص واقعی هستیم؟
این حق شماست که بدانید چه کسی قرار است دندان هایتان را حرکت دهد. در ایران، فقط کسانی که در تابلوی مطب یا مهر نظام پزشکی شان کلمه (متخصص ارتودنسی) درج شدهاست، صلاحیت انجام این کار را دارند. عناوینی مثل (دندانپزشک، ارتودنسی) یا (مطب تخصصی ارتودنسی) بدون ذکر نام متخصص، می تواند فریبنده باشد.
حتما این کار را انجام دهید …
قبل از شروع، حتماً نام ارتودنتیست را در سایت سازمان نظام پزشکی یا انجمن ارتودنتیست های ایران جستجو کنید. اگر پزشک شما متخصص نباشد، شما در حال ریسک کردن روی سلامتی تان هستید. انجام ارتودنسی توسط افراد غیر متخصص شاید در ابتدا چند میلیون تومان در جیب شما نگه دارد، اما در نهایت لبخندی از شما می گیرد که با هیچ پولی قابل خریدن نیست.
سوالات متداولی که درباره اصلاح ارتودنسی های اشتباه پرسیدهمیشود
متأسفانه خیر. در مواردی که تحلیل ریشه به مراحل حاد رسیده یا استخوان فک به شدت تخریب شده باشد، ممکن است دیگر نتوان دندان ها را جابجا کرد و تنها راه، حفظ وضعیت موجود یا درمان های جایگزین باشد.
چون دندان ها قبلاً تحت استرس بوده اند و متخصص باید با سرعت بسیار کمتر و احتیاط بیشتری آن ها را حرکت دهد تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
بله، اتفاقاً الاینرها به دلیل اینکه فشار را به صورت دیجیتالی و بسیار کنترل شده وارد می کنند. یکی از بهترین گزینه ها برای اصلاح کیس هایی هستند که ریشه های حساس یا آسیب دیدهدارند.
