آموزش استفاده از کش ارتودنسی (+ بایدها و نبایدهای این کار)

در تمام جلسات درمانی که در مجموعه کلینیک های دکتر درویش  پور سپری می کنید، تیم ما تلاش می کند تا تمام جزییات را به صورت حضوری و عملی به شما آموزش دهد. یکی از مهم ترین بخش های این یادگیری، مربوط به زمانی است که وارد فاز نهایی جابجایی فک ها می شوید و باید از کش های پلاستیکی کوچک استفاده کنید. این مقاله در واقع یک آموزش استفاده از کش ارتودنسی به زبان ساده و کاربردی است که هم به عنوان یادآوری برای مراجعان عزیز خودمان و هم برای تمام کسانی که می خواهند این مرحله را با موفقیت پشت سر بگذارند، نوشته شده‌است.

هدف ما این است که شما دقیقاً بدانید این حلقه های کوچک چطور معجزه می کنند و چطور باید با آن ها رفتار کنید تا درمان تان سریع تر تمام شود.

خلاصه ای از نکات کلیدی و ضروری که باید درباره کش های ارتودنسی بدانید

پیش از اینکه وارد جزییات عملی شویم، در این جدول یک نمای کلی از مهم ترین مواردی که در طول آموزش استفاده از کش ارتودنسی به آن ها نیاز دارید را برای شما آماده کرده ایم.

موضوع مورد بررسی	دستورالعمل پیشنهادی	علت اهمیت این موضوع
زمان استفاده روزانه	۲۲ تا ۲۴ ساعت در شبانه روز	دندان ها برای حرکت به نیروی مداوم و بدون وقفه نیاز دارند
تعداد دفعات تعویض	۳ تا ۴ بار در روز (هر ۶ تا ۸ ساعت)	کش ها بر اثر رطوبت دهان شل شده و قدرت خود را از دست می دهند
نحوه تمیز کردن	خارج کردن کش قبل از مسواک زدن	برای دسترسی کامل مسواک به تمام سطوح دندان و براکت
اقدام در صورت پاره شدن	تعویض فوری با یک کش جدید و تازه	جلوگیری از توقف روند جابجایی دندان ها حتی برای چند ساعت
محدودیت غذایی	برداشتن کش ها هنگام خوردن وعده اصلی	جلوگیری از پاره شدن کش و راحتی در جویدن غذا

چرا یادگیری نحوه صحیح انداختن کش ها در موفقیت درمان شما نقش مهمی دارد

بسیاری از مراجعان تصور می کنند که سیم های فلزی به تنهایی می توانند تمام مشکلات را حل کنند اما واقعیت این است که سیم ها فقط دندان ها را در جای خودشان ردیف می کنند. برای اینکه فک بالا و پایین شما به درستی روی هم جفت شوند و مشکلاتی مثل عقب یا جلو بودن فک اصلاح شود، ما نیاز به یک نیروی جهت دار داریم که از طریق این حلقه های لاستیکی تامین می شود.

در واقع آموزش استفاده از کش ارتودنسی به شما کمک می کند تا نقش یک “دستیار پزشک” را در خانه ایفا کنید. اگر شما در انداختن این کش ها مهارت پیدا نکنید یا در استفاده از آن ها تنبلی کنید، دندان هایتان هرگز به آن جفت شدن بی نقص (اکلوژن) نمی رسند و ممکن است مجبور شویم درمان را خیلی بیشتر از زمان پیش بینی شده ادامه دهیم.

مراحل گام به گام برای اینکه بتوانید به راحتی کش ها را روی براکت ها بیندازید

در روزهای اول ممکن است این کار برایتان کمی سخت و کلافه کننده باشد، اما با کمی تمرین، در عرض چند ثانیه این کار را انجام خواهید داد. در جلسات حضوری ما تمام این مراحل را با شما تمرین می کنیم و در اینجا هم به صورت مکتوب آن ها را مرور می کنیم.

اول از همه یک محیط با نور مناسب و یک آینه پیدا کنید

برای شروع آموزش استفاده از کش ارتودنسی، حتماً جلوی یک آینه بزرگ بایستید. نور باید مستقیم به داخل دهان شما بتابد تا بتوانید قلاب های کوچکی که روی براکت های خاص تعبیه شده اند را به وضوح ببینید. در ابتدا سعی نکنید این کار را به صورت حسی انجام دهید چون ممکن است کش را به قلاب اشتباهی وصل کنید و دندان هایتان در مسیر غلط حرکت کنند.

از انگشتان یا ابزار مخصوص کمک بگیرید

بسیاری از افراد ترجیح می دهند با انگشت اشاره و شست خود کش را بگیرند و آن را روی قلاب بیندازند. اما اگر ناخن های کوتاهی دارید یا دست تان داخل دهان به خوبی نمی چرخد، ما در کلینیک به شما ابزار پلاستیکی کوچکی به نام “قلاب کش” می دهیم. یک سر کش را به این ابزار وصل کنید و سپس آن را ابتدا به قلاب بالایی و بعد با کمی کشش به قلاب پایینی متصل کنید. این ساده ترین بخش در آموزش استفاده از کش ارتودنسی است که با چند بار تکرار برایتان عادی می شود.

قانون طلایی بیست و دو ساعت را هرگز فراموش نکنید

بزرگترین دشمن درمان شما، خارج کردن طولانی مدت کش ها از دهان است. دندان ها در طول ارتودنسی مثل یک فنر عمل می کنند؛ وقتی کش را می اندازید، فنر فشرده می شود و دندان حرکت می کند. به محض اینکه کش را برای چند ساعت در بیاورید، دندان مثل همان فنر به جای قبلی اش می جهد.

فقط در این شرایط مجازید کش ها را بردارید…

بنابراین در تمام مراحل آموزش استفاده از کش ارتودنسی تاکید می کنیم که شما فقط و فقط برای مسواک زدن و خوردن وعده های اصلی غذا مجاز هستید کش ها را خارج کنید. حتی اگر می خواهید یک میان وعده کوچک بخورید، اگر می توانید با کش این کار را انجام دهید، بهتر است آن ها را در نیاورید.

استفاده نصفه و نیمه (مثلاً فقط شب ها) نه تنها دندان ها را جابجا نمی کند، بلکه باعث می شود دندان ها در یک وضعیت بلاتکلیف بین جای قبلی و جدید لرزش داشته باشند که برای ریشه دندان بسیار مضر است.

انواع چیدمان کش ها که دکتر بر اساس مشکل شما تجویز می کند

بر اساس اینکه ناهنجاری فکی شما از چه نوعی باشد، روش انداختن کش ها متفاوت است. تشخیص این مورد کاملاً تخصصی است و شما نباید به هیچ وجه مدل انداختن کش خود را با دوستان یا آشنایان تان مقایسه کنید.

1. کش های کلاس دو: این مدل معمولاً از دندان نیش بالا به دندان های آسیاب پایین وصل می شود تا فک بالا را به عقب و فک پایین را به جلو هدایت کند.

2.  کش های کلاس سه: در این حالت کش از دندان های جلویی پایین به دندان های عقبی بالا وصل می شود تا فک پایین را به سمت عقب بکشد.

3. کش های مثلثی یا مربعی: این مدل ها برای بستن فاصله عمودی بین دندان های بالا و پایین (اپن بایت) استفاده می شوند و دندان ها را به سمت هم می کشند تا روی هم قرار بگیرند.

در طول آموزش استفاده از کش ارتودنسی، متخصص ما دقیقاً روی دندان های خودتان نشان می دهد که کدام دندان باید به کدام دندان وصل شود. بهتر است در جلسه اول از دهان خود عکس بگیرید تا یادتان نرود که نقشه مسیر کش ها به چه صورت است.

چطور با درد و حساسیت ناشی از فشار کش ها کنار بیاییم؟

یکی از دلایلی که باعث می شود بیماران آموزش استفاده از کش ارتودنسی را جدی نگیرند و از انداختن آن ها فراری باشند، درد اولیه است. وقتی شما یک نیروی جدید به دندان ها وارد می کنید، الیاف اطراف ریشه دندان ملتهب می شوند و این یعنی دندان ها به شدت حساس می شوند، به طوری که حتی لمس کردن آن ها با زبان هم ممکن است دردناک باشد.

راه حل این مشکل، “استمرار” است

اگر درد گرفت و شما کش را درآوردید، در واقع دارید به بدنتان اجازه نمی دهید که با این فشار سازگار شود. اما اگر با وجود درد، ۲ تا ۳ روز به صورت مداوم از کش ها استفاده کنید، بدن مواد مسکن طبیعی ترشح می کند و گیرنده های درد در آن ناحیه غیرفعال می شوند.

بعد از گذشت این زمان کوتاه، دیگر اصلاً حس نخواهید کرد که کشی در دهان دارید. پس برای عبور از این مرحله، صبور باشید و از غذاهای نرم استفاده کنید.

جدول بایدها و نبایدهای حیاتی در طول دوره استفاده از کش

رعایت این جزییات کوچک تفاوت بین یک درمان معمولی و یک درمان عالی را رقم می زند. این بخش از آموزش استفاده از کش ارتودنی را به بایدها و نبایدها در طول درمان اختصاص می دهیم:

کارهای ممنوعه (نبایدها)	کارهای ضروری (بایدها)
استفاده از دو کش روی هم برای سریع شدن درمان	تعویض کش ها با نمونه های جدید ۳ تا ۴ بار در روز
استفاده از کش های متفرقه و غیراستاندارد	همراه داشتن همیشه یک بسته کش در کیف و جیب
بازی کردن با کش ها با کمک زبان یا انگشت	شستن دست ها قبل از هر بار دست زدن به کش ها
قطع کردن استفاده از کش به دلیل درد دندان	تماس فوری با مطب در صورت اتمام ذخیره کش ها

اهمیت تعویض مرتب کش ها برای حفظ نیروی فعال جابجایی چیست؟

بسیاری از بیماران می پرسند چرا نمی شود یک کش را از صبح تا شب در دهان نگه داشت. پاسخ در خاصیت فیزیکی پلاستیک نهفته‌است. این حلقه ها در محیط مرطوب و گرم دهان که پر از آنزیم های بزاق است، خیلی زود دچار “خستگی بافتی” می شوند. یعنی بعد از حدود ۶ تا ۸ ساعت، قدرت کشسانی آن ها به شدت افت می کند. کشی که در دهان مانده اما شل است، دیگر هیچ فایده ای برای درمان شما ندارد.

منتظر نباشید تا کش کاملا خاصیتش را از دست بدهد

در بخش عملی آموزش استفاده از کش ارتودنسی ما همیشه یادآوری می کنیم که حتی اگر کش پاره نشد، باز هم آن را دور بیندازید و از یک کش نو استفاده کنید. تازه بودن کش یعنی زنده بودن نیروی حرکت دندان. بهترین زمان برای تعویض، بعد از صبحانه، بعد از ناهار، بعد از شام و قبل از خواب است. این روتین باعث می شود دندان های شما در تمام ۲۴ ساعت تحت یک فشار یکنواخت و استاندارد باشند.

اگر به اشتباه کش ارتودنسی را قورت دادید اصلا نترسید!

این اتفاق برای خیلی ها می افتد؛ یا موقع حرف زدن پاره‌می‌شود یا موقعی که حواس تان نیست چیزی میل می کنید. نکته ای که در آموزش استفاده از کش ارتودنسی به همه مراجعان مان می گوییم این است که این کش ها از مواد گرید پزشکی و کاملاً غیرسمی ساخته شده‌اند.

بدن شما به راحتی می تواند این قطعه کوچک لاستیکی را بدون اینکه آسیبی به دستگاه گوارش برسد، دفع کند. تنها کاری که بعد از قورت دادن باید انجام دهید این است که دهان تان را بشویید و بلافاصله یک کش جدید بیندازید تا وقفه در درمان ایجاد نشود.

چطور ذخیره کش های خود را مدیریت کنید تا درمان متوقف نشود؟

ما معمولاً در هر جلسه ویزیت، تعداد کافی کش برای یک ماه تا یک ماه و نیم به شما می دهیم. اما گاهی ممکن است به دلیل پاره شدن زیاد یا گم شدن بسته، زودتر از موعد کش هایتان تمام شود. از این روی در آموزش استفاده از کش ارتودنسی یک اصل مهم وجود دارد: دندان ها نباید حتی برای یک روز بدون کش بمانند.

اگر کش هایتان تمام شد این کار را انجام دهید

چنانچه دیدید که فقط چند تا کش برایتان باقی مانده، منتظر تمام شدن آخرین دانه نباشید. همان لحظه با یکی از شعب کلینیک تماس بگیرید. ما برای شما بسته های جدید را آماده می کنیم تا بتوانید به راحتی تحویل بگیرید.

یادتان باشد که از کش های دوستان تان که ارتودنسی دارند استفاده نکنید، چون سایز و ضخامت هر کش مخصوص نقشه درمان خود شماست و استفاده از کش اشتباه می تواند به ریشه های شما آسیب جدی بزند.

در نهایت باید بگوییم که …

استفاده از کش ها، آخرین پله برای دستیابی به آن لبخند درخشانی است که ماه ها منتظرش بوده‌اید. این مرحله شاید کمی نیاز به انضباط و صبوری داشته باشد، اما وقتی بریس ها باز می شوند و می بینید که دندان هایتان با چه دقتی روی هم می نشینند، متوجه می شوید که تمام این تلاش ها ارزشش را داشته است.

ما در کلینیک های دکتر هادی درویش پور متخصص ارتودنسی در تهران همواره در کنار شما هستیم تا هر جا که در مورد آموزش استفاده از کش ارتودنسی یا جزییات آن دچار ابهام شدید، به شما کمک کنیم. تعهد شما به استفاده منظم از این کش های کوچک، بزرگترین هدیه ای است که می توانید به زیبایی آینده خود بدهید.

سوالات متداولی که درباره آموزش استفاده از کش ارتودنسی می پرسند