در درمان های ارتودنسی روشی به نام ارتودنسی لینگوال وجود دارد که به شما اجازه می دهد دندان هایتان را در خفا و بدون اینکه حتی نزدیک ترین دوستانتان متوجه شوند مرتب کنید. در این مقاله می خواهیم سیر تا پیاز این روش محبوب و البته تخصصی را با هم بررسی کنیم تا ببینید آیا این این سیستم راه حل نهایی شما برای رسیدن به لبخندی بی نقص هست یا خیر.
خلاصه ای از ویژگی ها و تفاوت های اصلی براکت های پشت دندانی
پیش از اینکه وارد جزییات فنی و تخصصی شویم، در این جدول یک نمای کلی از آنچه باید درباره این سیستم بدانید را برای شما آماده کردهایم تا بدانید در مقایسه با روش های معمولی در چه وضعیتی قرار دارد:
| ویژگی مورد بررسی | ارتودنسی سنتی (فلزی) | ارتودنسی لینگوال (پشت دندانی) |
|---|---|---|
| میزان دیده شدن دستگاه در دهان | کاملاً مشخص و در معرض دید است | کاملاً نامرئی و مخفی پشت دندان هاست |
| راحتی زبان و بافت های داخلی دهان | زبان راحت است اما لب ها ممکن است اذیت شوند | زبان در ابتدا با براکت ها درگیر می شود |
| سختی و پیچیدگی نصب دستگاه | متوسط و در یک جلسه انجام می شود | بسیار بالا و نیازمند تجهیزات لابراتواری است |
| مدت زمان ویزیت های ماهانه | حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه | حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به دلیل دسترسی سخت |
| هزینه نهایی برای بیمار | مقرون به صرفه ترین روش است | گران ترین نوع درمان ارتودنسی محسوب می شود |
منظور از ارتودنسی لینگوال دقیقا چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، این روش دقیقاً برعکس ارتودنسی ثابت معمولی است. در روش های رایج، براکت ها روی سطح بیرونی دندان ها که همه می بینند متصل می شوند، اما در ارتودنسی لینگوال، تمام این قطعات و سیم ها به پشت دندان ها، یعنی سمتی که لثه و زبان قرار دارند، منتقل می شوند. کلمه “لینگوال” در پزشکی به معنای زبان است و دلیل این نام گذاری هم همین نزدیکی دستگاه به زبان شماست.

این روش نامرئی است …
در این سیستم، وقتی شما لبخند می زنید یا صحبت می کنید، هیچ اثری از فلز یا سیم در دهان شما دیدهنمیشود. این یعنی شما می توانید سخت ترین ناهنجاری های دندانی را درمان کنید در حالی که هیچ کس جز خودتان و دکتر ارتودنسی تان از وجود آن ها باخبر نیست.
این روش برای کسانی که می خواهند پرستیژ کاری خود را حفظ کنند یا در مراسم های مهمی مثل عروسی شرکت کنند، یک معجزه واقعی در دنیای دندانپزشکی مدرن است.
چرا ساخت و نصب این براکت ها بسیار پیچیده و متفاوت است؟
شاید فکر کنید که کافی است همان براکت های معمولی را برداریم و پشت دندان بچسبانیم، اما حقیقت این است که ارتودنسی لینگوال یک مهندسی بسیار ظریف و اختصاصی می طلبد.
سطح پشتی دندان های ما برخلاف سطح رویی، بسیار نامنظم و متفاوت است. هیچ دو نفری در دنیا سطح پشتی دندان هایشان شبیه به هم نیست. به همین دلیل، براکت های این روش معمولاً باید به صورت اختصاصی برای هر فرد در لابراتوارهای پیشرفته ساخته شوند.
مراحل ساده این سیستم به این صورت است
متخصص ارتودنسی ابتدا از دندان های شما اسکن دیجیتال یا قالب گیری بسیار دقیق انجام می دهد. سپس این اطلاعات به لابراتوار فرستاده می شود تا براکت هایی از جنس آلیاژهای خاص (گاهی طلا یا فولاد ضدزنگ) دقیقاً مطابق با آناتومی پشت هر دندان شما ریخته گری شود.
سیم های استفاده شده در ارتودنسی لینگوال هم با کمک ربات های مخصوص و بر اساس نقشه دیجیتالی حرکت دندان های شما خم می شوند. این اختصاصی بودن باعث می شود که براکت ها کمترین حجم ممکن را داشته باشند و با دقت بسیار بالاتری دندان ها را به جایگاه اصلی شان هدایت کنند.

چالش های روزهای اول ارتودنسی لینگوال چیست؟
باید روراست باشیم؛ روزهای اول استفاده از ارتودنسی لینگوال می تواند کمی کلافه کننده باشد. زبان شما که تا به حال به سطح صاف دندان ها عادت کرده بود، حالا با مانعی فلزی روبرو می شود.
در هفته اول، ممکن است زبان تان کمی حساس شود یا حتی زخم های کوچکی ایجاد شود. اما نگران نباشید، چون بافت زبان یکی از سریع ترین ترمیم شوندگان در بدن انسان است و معمولاً بعد از ده روز، زبان شما یاد می گیرد که چطور با این هم اتاقی جدید کنار بیاید.
بحث مشکل در تکلم هم مطرح است…
یکی دیگر از مواردی که در ارتودنسی لینگوال نیاز به صبوری دارد، تغییر در نحوه تکلم است. به دلیل اینکه زبان نقش اصلی را در ادای حروف ایفا می کند، وجود براکت در پشت دندان های جلو ممکن است باعث شود کمی نوک زبانی حرف بزنید یا حروف “س” و “ز” را با سوت تلفظ کنید.
ما همیشه به مراجعان مان پیشنهاد می کنیم در چند روز اول، با صدای بلند کتاب بخوانند یا آواز بخوانند. این تمرین به سیستم عصبی و عضلات زبان کمک می کند تا خیلی سریع تر جای خود را پیدا کنند و کلام شما دوباره به حالت کاملاً طبیعی برگردد.
مقایسه ارتودنسی لینگوال با الاینرهای شفاف یا همان ارتودنسی نامرئی
بسیاری از افراد این دو روش را با هم اشتباه می گیرند. اگرچه هر دو نامرئی هستند، اما روش کارشان کاملاً متفاوت است. برای اینکه بدانید کدام یک برای شما بهتر است، به این مقایسه دقیق نگاه کنید.
| پارامتر مقایسه | ارتودنسی لینگوال (پشت دندانی) | الاینر شفاف (نامرئی متحرک) |
| نوع دستگاه | ثابت است و توسط بیمار خارج نمی شود | متحرک است و برای غذا خوردن در می آید |
| قدرت در ناهنجاری شدید | بسیار بالا و برای سخت ترین موارد عالی است | بیشتر برای موارد خفیف تا متوسط مناسب است |
| میزان نامرئی بودن | ۱۰۰ درصد نامرئی است | پلاک ها تا حد زیادی محو هستند اما دیده می شوند |
| نیاز به همکاری بیمار | کم است (دستگاه خودش کارش را می کند) | بسیار زیاد است (باید ۲۲ ساعت در روز استفاده شود) |
| تاثیر بر بهداشت دهان | مسواک زدن را کمی سخت می کند | بهداشت بسیار آسان است چون پلاک در می آید |
چرا ارتودنسی لینگوال نیاز به مراقبت بیشتری دارد؟
ببینید تمیز کردن دندان ها در ارتودنسی لینگوال از روش های سنتی سخت تر است، چون شما دید مستقیم به پشت دندان هایتان ندارید. تجمع پلاک و باقی مانده غذا در اطراف این براکت ها اگر کنترل نشود، می تواند باعث التهاب لثه و بوی بد دهان شود. شما باید یاد بگیرید که چطور با آینه های کوچک دندانپزشکی، پشت دندان هایتان را چک کنید.
پس باید چکار کرد؟
استفاده از مسواک های بین دندانی ظریف و نخ دندان های مخصوص که یک سرِ سفت دارند (سوپرفلاس) در این درمان مهم است. همچنین، ما به شدت توصیه می کنیم که بیماران ارتودنسی لینگوال حتماً یک دستگاه واترجت یا آب فشان دهانی تهیه کنند. فشار آب می تواند ذرات غذا را از منافذی که مسواک به آن ها نمی رسد، به راحتی خارج کند.

یادتان باشد که بهداشت ضعیف در این روش، لثه ها را متورم می کند و این تورم باعث می شود زبان شما بیشتر با براکت ها درگیر شود و درد بیشتری حس کنید. پس تمیزی دهان، مستقیماً با راحتی شما در ارتباط است.
چرا هزینه این نوع ارتودنسی از تمام روش های دیگر بالاتر است؟
یکی از سوالات همیشگی مراجعان ما درباره قیمت ارتودنسی لینگوال است. این گرانی اصلاً بی دلیل نیست. همان طور که گفتیم، قطعات این دستگاه کاملاً سفارشی و در لابراتوارهای خارجی یا بسیار مجهز ایجاد می شوند که هزینه ارزی بالایی دارند. علاوه بر این، کار کردن با این سیستم برای متخصص بسیار دشوار و خسته کنندهاست.
دکتر باید در وضعیت های بدنی سختی قرار بگیرد تا بتواند پشت دندان های فک بالا یا پایین را ببیند و سیم ها را عوض کند. همچنین، اتصال براکت ها در این روش به جای اتصال دانه به دانه، معمولاً با روش “باندینگ غیرمستقیم” انجام می شود که نیازمند دقت و زمان بسیار زیادی در مرحله آماده سازی است. در واقع شما در ارتودنسی لینگوال، هزینه تکنولوژی پیشرفته، مواد گران بها و زمان و تخصص ویژه دکتر را پرداخت می کنید تا از مزیت بی نظیر “نامرئی بودن” بهره مند شوید.
چه کسانی کاندیدای ایده آل برای استفاده از این سیستم هستند؟
اگرچه ارتودنسی لینگوال می تواند اکثر ناهنجاری ها را درمان کند، اما برای برخی افراد انتخاب بهتری است.
- بزرگسالانی که به دلیل موقعیت شغلی حساس، نمی خواهند سیم کشی دندان هایشان به چشم بیاید..
- افرادی که دندان های جلویی شان بیرون زدگی دارد و نگران هستند بریس های معمولی لب هایشان را حجیم تر نشان دهد.
- ورزشکارانی که در رشته های رزمی یا پربرخورد فعالیت دارند؛ چون در این روش براکت ها پشت دندان هستند و در صورت ضربه به صورت، لب ها پاره نمی شوند.
- کسانی که به اندازه کافی منضبط نیستند تا از الاینرهای متحرک به مدت ۲۲ ساعت در روز استفاده کنند و ترجیح می دهند یک دستگاه ثابت و بی دردسر داشته باشند.
- محدودیت های ارتودنسی لینگوال که باید صادقانه بدانید
این روش با تمام مزایایش، برای همه مناسب نیست. مثلاً:
- کسانی که دندان های بسیار کوچکی دارند، فضای کافی برای اتصال براکت در پشت دندان شان وجود ندارد.
- همچنین، افرادی که مشکلات شدید لثه یا تحلیل استخوان دارند، بهتر است سراغ این روش نروند، چون تمیز کردن آن سخت است و بیماری شان را تشدید می کند.

یک نکته دیگر در مورد ارتودنسی لینگوال هست که باید بدانید:
این نکته مربوط به کسانی است که “اوربایت” یا همپوشانی عمودی شدید دندان ها را دارند. در این افراد، دندان های پایینی موقع بستن دهان به براکت های پشتی دندان های بالا برخورد می کنند که می تواند باعث کنده شدن مکرر براکت ها شود.
البته متخصصان باتجربه با استفاده از “بایت توربو” یا استاپ های موقتی این مشکل را حل می کنند، اما بیمار باید بداند که ممکن است در ماه های اول نتواند دندان های عقب را کاملاً روی هم بگذارد.
نکات تغذیه ای برای جلوگیری از کنده شدن براکت های داخلی
دقیقاً مثل ارتودنسی های معمولی، اینجا هم باید مراقب خورد و خوراک تان باشید، اما با یک تفاوت ظریف. چون براکت ها پشت دندان هستند، نیروهای جویدن به شکل متفاوتی به آن ها وارد می شود.
- از خوردن نان های خیلی سفت، ته دیگ برشته و ذرت بو داده خودداری کنید.
- میوه هایی مثل سیب و هویج را حتماً به قطعات کوچک تقسیم کنید و با دندان های عقب بجوید.
- مراقب هسته خرما، زیتون و آلبالو باشید؛ یک برخورد ناگهانی با این هسته ها می تواند براکت اختصاصی و گران قیمت شما را کنده یا دفرمه کند.
- مصرف قند و شکر را به حداقل برسانید، چون همان طور که گفتیم، تمیز کردن پشت دندان ها سخت است و ریسک پوسیدگی در این روش کمی بالاتر است.
پاسخ به سوالات متداولی که درباره ارتودنسی پشت دندانی می پرسند
خیر، میزان فشار روی دندان ها یکسان است.
بستگی به شدت مشکل دارد، اما به طور معمول بین ۱۸ تا ۲۴ ماه زمان می برد که تقریباً مشابه ارتودنسی های فلزی معمولی است.
چون این براکت ها اختصاصی هستند، باید حتماً آن را نگه دارید و سریعاً به مطب مراجعه کنید تا با دقت سر جای خودش چسباندهشود.
معمولاً خیر، چون دندان های کودکان باید کاملاً رویش یافته باشند و سطح خلفی (پشتی) کافی داشته باشند؛ به همین دلیل این روش بیشتر به بزرگسالان توصیه می شود.