بسیاری از مراجعان ما کودکان، نوجوانان و حتی افراد دانشجو هستند که در زمان تحصیل خود ارتودنسی را شروع کردهاند. دوره درمان برای این افراد (مشخصا برای بچه مدرسه ای ها) می تواند چالش هایی به همراه داشتهباشد. البته که این چالش ها نگرانکننده نیستند و با کمی آمادگی و چند ترفند ساده (که اینجا بحث می کنیم)، می توان این دوره را به راحتی پشت سر گذاشت. در واقع اگر این مقاله را بخوانید دیگر نگران چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه نخواهید بود.
این مقاله مشخصا برای والدین نوشتهشدهاست ….
از آنجایی که والدین مراقب سیر پیشرفت درمان در کودکان و نوجوانان هستند، مخاطب اصلی ما در این مقاله خواهند بود. بنابراین لطفا با دقت هرچه تمام تر این نوشتار را مطالعه بفرمایید. اگر سوالی داشتید هم لطفا در بخش کامنت ها برای ما ارسال فرمایید.
تغذیه در مدرسه بزرگترین چالش روزانه دانش آموزان است
شاید اولین و مهم ترین نگرانی، بحث خورد و خوراک باشد. در خانه، شما روی غذای فرزندتان نظارت دارید، اما در مدرسه او تنهاست و بوفه مدرسه هم معمولاً پر از خوراکی های ممنوعه مثل چیپس، آجیل و ساندویچ های سفت است. گرسنگی در مدرسه می تواند باعث کلافگی و افت یادگیری شود، اما خوردن غذای نامناسب هم می تواند منجر به آسیب براکت و مراجعه اورژانسی شود.

شما باید کیف تغذیه فرزندتان را بهتر بچینید
بهترین راه برای مدیریت چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه در بخش تغذیه، این است که ابتکار عمل را به دست بگیرید. منتظر نباشید که فرزندتان در بوفه مدرسه گزینه های سالم پیدا کند (چون پیدا نمی کند!).
خودتان باید گزینه هایی را آماده کنید که هم انرژی زا باشند و هم به دستگاه های ارتودنسی آسیب نزنند.
لقمه های نرم
به جای نان های باگت سفت، از نان های تست نرم یا لواش استفاده کنید. لقمه ها را کوچک بگیرید تا نیازی به گاز زدن های محکم نباشد. این ها گزینه های بهتری هستند:
- کوکو
- کتلت نرم
- یا پنیر و گردوی خرد شده.
میوه های آماده شده
سیب یا هویج کامل را فراموش کنید. این میوه ها ممکن است به براکت ها آسیب بزنند. در عوض آن ها را در خانه پوست بکنید، قطعه قطعه کنید و در ظرف دربسته بگذارید. به کودکتان هم تاکید کنید که حتما شمرده شمرده و تا ته همه را بجود.
پرهیز از خوراکی های چسبناک
به فرزندتان یادآوری کنید که این موارد ممنوع هستند:
- شکلات های کاراملی
- گز
- تافی
- و آدامس

این مواد نه تنها براکت را می شکنند، بلکه تمیز کردن شان در زمان کوتاه زنگ تفریح غیرممکن است.
مسواک زدن در مدرسه ممکن است برای دانش آموز خجالت آور باشد
رعایت بهداشت، یکی دیگر از چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه است. قانون ارتودنسی می گوید “بعد از هر وعده غذایی مسواک بزن”. اما اجرای این قانون در مدرسه کار ساده ای نیست. بسیاری از دانش آموزان خجالت می کشند جلوی همکلاسی هایشان در سرویس بهداشتی عمومی مدرسه بایستند و دندان هایشان را تمیز کنند، یا شاید وقت کافی در زنگ تفریح نداشته باشند. بنابراین شما باید این موقعیت را به شکل درستی مدیریت کنید. چطور؟
ساختن یک “کیت بهداشتی کوچک” اعتماد به نفس او را بالا می برد
به جای اینکه با یک مسواک و خمیردندان بزرگ او را راهی مدرسه کنید، یک کیف کوچک و جذاب برایش درست کنید که شامل این موارد باشد:
- یک مسواک مسافرتی (تاشو).
- خمیردندان کوچک.
- یک آینه جیبی کوچک (برای چک کردن دندان ها بعد از غذا).
- مسواک های بین دندانی (اینتردنتال) که استفاده از آن ها خیلی سریع و راحت است.
لطفا به او بگویید که اگر خجالت می کشد جلوی آینه عمومی مسواک بزند، حداقل می تواند با یک لیوان آب دهانش را خوب بشوید و با استفاده از مسواک بین دندانی به صورت پنهانی، تکه های درشت غذا را خارج کند تا وقتی به خانه برسد و حسابی تمیزکاری کند. همین اقدام ساده، از پوسیدگی و بوی بد دهان جلوگیری می کند.

اتفاقات اورژانسی در ساعت درس ممکن است رخ دهند
تصور کنید وسط امتحان ریاضی، نوک سیم ارتودنسی از جای خود در برود و شروع به اذیت کردن لپ فرزندتان کند. یا یک براکت کنده شود و در دهان لق بزند. این وضعیت می تواند تمرکز دانش آموز را به کلی به هم بریزد. مدیریت این موارد اورژانسی بخشی از حل چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه است. برای این موارد هم شما باید کارهای زیر را انجام دهید:
کودک همیشه باید “موم ارتودنسی” در کیفش داشته باشد
موم ارتودنسی (Orthodontic Wax)برای این لحظه هاست. حتماً مطمئن شوید که فرزندتان همیشه موم ارتودنسی در کیفش دارد و نحوه استفاده از آن را بلد است. اگر سیمی تیز شد یا براکتی اذیت کرد، کافیست یک گلوله کوچک موم را روی آن بچسباند تا زمان مدرسه تمام شود و بتواند با شما تماس بگیرد. این کار ساده، از زخم شدن دهان و عذاب کشیدن در ساعت درس جلوگیری می کند.
همچنین به او یاد بدهید که اگر براکتی کنده شد، نترسد. دنیا به آخر نرسیده است. اگر براکت روی سیم معلق است، رویش موم بگذارد. اگر کلاً جدا شد، آن را در دستمال بپیچد و به خانه بیاورد.
زنگ ورزش و خطراتی که دندان ها را تهدید می کند
زنگ ورزش یکی از محبوب ترین ساعت های مدرسه است، اما برای دانش آموزی که ارتودنسی دارد، می تواند خطرناک باشد. برخورد توپ بسکتبال به صورت، یا برخورد آرنج همکلاسی در فوتبال، در حالت عادی شاید فقط دردناک باشد، اما با وجود بریس ها، می تواند باعث پارگی شدید لب و خونریزی شود. فلزات براکت در اثر ضربه، لب را از داخل پاره می کنند. در این شرایط شما باید از محافظ دهان استفاده کنید:
استفاده از محافظ دهان ورزشی (Mouthguard) یک ضرورت است
برای ورزش های پربرخورد (فوتبال، بسکتبال، هندبال، رزمی)، استفاده از محافظ دهان مخصوص ارتودنسی الزامی است. این محافظ ها روی بریس ها قرار می گیرند و مثل یک بالشتک ضربه گیر عمل می کنند. تهیه یکی از این ها برای کیف مدرسه، خیال شما را از بابت آسیب های زنگ ورزش راحت می کند.
گم شدن پلاک های متحرک یک داستان تکراری و غم انگیز است
اگر فرزند شما از پلاک های متحرک یا ارتودنسی نامرئی (الاینر) استفاده می کند، یکی از بزرگترین چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه، خطر گم شدن آن هاست. سناریوی تکراری این است ;که:
دانش آموز موقع ناهار پلاک را درمی آورد، آن را لای دستمال کاغذی روی میز می گذارد، ناهار را می خورد و موقع رفتن، دستمال مچاله شده (که پلاک داخلش است) را اشتباهی به سطل آشغال می اندازد!

قانون “پلاک در دهان یا پلاک در جعبه” را جا بیندازید
باید این قانون را ملکه ذهن فرزندتان کنید: پلاک ارتودنسی هیچ جای دیگری به جز “داخل دهان” یا “داخل جعبه مخصوصش” نباید باشد. هیچ وقت نباید لای دستمال، توی جیب مانتو یا روی نیمکت رها شود. جعبه پلاک باید اسم و شماره تماس داشته باشد و همیشه در دسترس دانش آموز باشد.
مسائل روانی و برخورد با همکلاسی ها را جدی بگیرید
بچه ها گاهی می توانند بی رحم باشند. ممکن است فرزند شما نگران مسخره شدن، لقب گرفتن (مثل “دندان سیمی”) یا قضاوت دیگران باشد. همچنین در روزهای اول درمان، ممکن است کمی نوک زبانی صحبت کند که باعث می شود از کنفرانس دادن یا صحبت در کلاس فراری شود.
شما به عنوان والدین باید حامی او باشید…
به او یادآوری کنید که این بریس ها نشانه این است که او دارد برای زیباتر شدن و سلامتی اش تلاش می کند. اکثر همکلاسی هایش هم دیر یا زود ارتودنسی خواهند کرد. اگر نگران حرف زدن است، به او بگویید که تغییر گفتار کاملاً موقتی است و با کمی تمرین در خانه، خیلی زود برطرف می شود. داشتن اعتماد به نفس، بهترین سلاح در برابر تمسخر احتمالی است.
یک نگاه کلی به کیف مدرسه یک دانش آموز در دوران ارتودنسی
برای اینکه مطمئن شوید فرزندتان آمادهرویارویی با چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه است، چک لیست زیر را بررسی کنید:
| وسیله ضروری | کاربرد در مدرسه |
|---|---|
| موم ارتودنسی | برای پوشاندن سیم های تیز و براکت های آزاردهنده. |
| آینه جیبی | برای چک کردن دندان ها بعد از ناهار (آیا سبزی لای دندانم گیر کرده؟). |
| مسواک سفری | برای تمیزکاری سریع دندان ها. |
| جعبه پلاک | برای دانش آموزانی که پلاک متحرک دارند (حیاتی برای زنگ ناهار). |
| بطری آب | برای شستشوی دهان بعد از خوردن خوراکی، وقتی وقت مسواک زدن نیست. |
| محافظ دهان | برای زنگ ورزش و فعالیت های فیزیکی. |
روزهای بعد از تنظیم وسایل ارتودنسی را دریابید
معمولاً بعد از ویزیت های ماهیانه و سفت کردن سیم ها، دندان های کودک برای یکی دو روز دردناک و حساس می شود. اگر این روزها با روز مدرسه همزمان شد، حواس تان باشد:
- لقمه های بسیار نرم برای تغذیه او بگذارید (مثل الویه نرم یا پاستا).
- اگر دردش زیاد است، با مشورت پزشک و هماهنگی مدرسه، یک دوز مسکن برایش در نظر بگیرید.
- به او حق بدهید اگر کمی کم حوصله تر از همیشه باشد.
سوالات متداول والدین در خصوص چالش های ارتودنسی در زمان مدرسه
لزوماً خیر. اگر درد شدید ندارد، می تواند با گذاشتن موم روی ناحیه تیز، تا پایان مدرسه صبر کند و عصر به مطب مراجعه کند.
بله، بهتر است به معلمش بگویید تا اگر نیاز به خروج برای مسواک زدن داشت یا در روزهای اول کمی نوک زبانی حرف می زد، درکش کنند.
کیک های نرم، شیر پاکتی، موز، ساندویچ های نرم پنیر و گردوی خردشده؛ و همچنین پاستای نرم و سرد گزینه های عالی و بی خطری هستند.
فرزندتان را دعوا نکنید؛ فوراً با دکتر ارتودنسی تان تماس بگیرید. هر روز که بگذرد دندان ها حرکت می کنند و ممکن است نیاز به قالب گیری مجدد باشد.